Rok w szkolnej ławce zmienia mózg dziecka – wyniki badania naukowców z KU Leuven

Mózgi około 70 000 dzieci, które 1 września rozpoczynają pierwszą klasę szkoły podstawowej, do końca roku szkolnego ulegną zmianom, a na ich rozwój bezpośrednio wpłyną lekcje czytania i matematyki – wynika z badania naukowców z KU Leuven. Analizę przeprowadzili neuropedagodzy z LIVO, uniwersyteckiego instytutu zajmującego się badaniami nad edukacją. Wyniki pokazują, że nauka w klasie wpływa na mózg małych dzieci już po jednym roku.

Dwie grupy dzieci i skany mózgu

Naukowcy porównali dwie grupy dzieci w zbliżonym wieku. W badaniu wykorzystali serię testów poznawczych oraz obrazowanie mózgu metodą rezonansu magnetycznego (MRI).

Pierwszą grupę stanowiły dzieci urodzone pod koniec roku, które miały już za sobą pierwszą klasę szkoły podstawowej. Do drugiej grupy należały dzieci urodzone w pierwszych miesiącach kolejnego roku, które przez dodatkowy rok pozostały w przedszkolu.

Jak wyjaśnia Floor Vandecruys, badaczka zajmująca się pedagogiką rodziny i pedagogiką specjalną, taki dobór uczestników pozwolił naukowcom odróżnić zmiany wynikające z nauki szkolnej od tych związanych z naturalnym dojrzewaniem mózgu.

Zmiany w aktywności i strukturze mózgu

W przypadku dzieci, które ukończyły pierwszą klasę, zespół badaczy zaobserwował wyraźne zmiany zarówno w aktywności, jak i w strukturze mózgu.

Po roku formalnej edukacji mózg dzieci silniej reagował na słowa i liczby. Efekt był wyraźniejszy w przypadku czytania niż matematyki. Również różnica między obiema badanymi grupami okazała się większa w obszarach związanych z czytaniem. Zdaniem naukowców nie należy lekceważyć wpływu treści przekazywanych podczas lekcji na sposób funkcjonowania mózgu.

„Nasze mózgi zmieniają się, gdy uczymy się nowych rzeczy”

„Od dawna wiemy, że młode mózgi są bardzo plastyczne, ale to badanie po raz pierwszy obiektywnie pokazuje, że nasze mózgi zmieniają się, gdy uczymy się nowych rzeczy” – podkreślił Bert De Smedt, profesor neuropedagogiki na Wydziale Psychologii i Nauk o Wychowaniu KU Leuven.

Jak dodaje naukowiec, dzieci są w stanie przyswoić wiele nowych umiejętności już w wieku przedszkolnym, jednak ich rozwój nie przebiega samoczynnie. To właśnie zajęcia edukacyjne prowadzone w klasie pomagają odpowiednio ukierunkować rozwój mózgu.

Dysleksja i dyskalkulia w kolejnym etapie badań

Badanie wykazało również, że pod wpływem nauki zmieniają się konkretne obszary mózgu, choć skala tych zmian nie jest taka sama u każdego dziecka. Naukowcy zapowiadają, że w kolejnych badaniach dokładniej przyjrzą się tym indywidualnym różnicom.

„Teraz, gdy wiemy, które obszary mózgu zmieniają się, gdy małe dzieci uczą się czytać i liczyć, możemy dalej badać źródła trudności w uczeniu się, takich jak dysleksja i dyskalkulia” – stwierdzili Floor Vandecruys i Bert De Smedt.

W kolejnym etapie naukowcy skoncentrują się na dzieciach bardziej narażonych na wystąpienie trudności w nauce. Sprawdzą, czy znaczenie ma w tym przypadku plastyczność określonych obszarów mózgu. Badacze liczą, że z czasem pozwoli to wcześniej wykrywać trudności w uczeniu się i skuteczniej wspierać dzieci, którym czytanie i matematyka sprawiają większy kłopot.