Bruksela przyjęła społeczny plan klimatyczny wart 232,4 miliona euro – finansowanie tramwaju nr 15 budzi wątpliwości

Region Stołeczny Brukseli sfinalizował społeczny plan klimatyczny o wartości 232,4 miliona euro, obejmujący mieszkalnictwo, termomodernizację oraz mobilność. Dokument musi jeszcze uzyskać akceptację Komisji Europejskiej, która ma sześć miesięcy na wydanie decyzji. Jak podaje dziennik Le Soir, szczególne wątpliwości budzi zamiar przeznaczenia części środków na przyszły tramwaj nr 15.

Po miesiącach impasu w tej i tak mocno opóźnionej sprawie, którą część partii uznała za stosowne powiązać z innymi tematami negocjacyjnymi, ekipa Dillièsa zatwierdziła plan. Dzięki niemu Bruksela ma otrzymać 232,4 miliona euro, z czego 226,5 miliona euro przeznaczono na projekty, a 6 milionów euro na pomoc techniczną. 75 procent kosztów planu pokryje Unia Europejska, a pozostałe 25 procent sfinansuje region.

Środki mają zrekompensować najbardziej wrażliwym gospodarstwom domowym skutki wejścia w życie w 2027 r. europejskiego rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla dla transportu drogowego i budownictwa. Mechanizm ten doprowadzi bowiem do wzrostu cen paliw kopalnych, w tym benzyny oraz gazu.

Trzy kierunki działań

Plan obejmuje trzy główne obszary. Do 2032 r. 58 milionów euro ma zostać przeznaczonych na termomodernizację 1 200 mieszkań socjalnych za pośrednictwem publicznych spółek nieruchomości (Sisp).

W obszarze mieszkalnictwa prywatnego rząd Brukseli tworzy natomiast „socjalną premię remontową” dla gospodarstw domowych o niskich dochodach oraz dla właścicieli wynajmujących nieruchomości za pośrednictwem społecznej agencji nieruchomości. Około 71 milionów euro ma posłużyć prefinansowaniu 80 procent wartości premii na prace remontowe. Według nieoficjalnych źródeł rozwiązanie obejmie 3 900 gospodarstw domowych. Nowością jest również nieoprocentowana „socjalna pożyczka remontowa” skierowana do tej samej grupy, na którą przewidziano 22 miliony euro.

Wsparcie także dla mikroprzedsiębiorstw

Plan uwzględnia również mikroprzedsiębiorstwa (TPE) szczególnie narażone na wysokie ceny energii. Otrzymają one łącznie około 20 milionów euro w formie dotacji (6 milionów euro) oraz pożyczek (11 milionów euro) o obniżonym oprocentowaniu wynoszącym 1,75 procent, przeznaczonych na remont budynków lub zakup mniej energochłonnego sprzętu. Kolejne 3 miliony euro z tej samej puli mają wesprzeć sektor ochrony zdrowia w zakupie pojazdów elektrycznych.

W dziedzinie mobilności rząd Brukseli rozważa wprowadzenie systemu leasingu społecznego rowerów, na który przewidziano 26 milionów euro. Jednocześnie zamierza przeznaczyć 27 milionów euro z ogólnego budżetu na finansowanie przyszłego tramwaju nr 15, który ma połączyć Dworzec Północny (gare du Nord) ze stacją metra Belgica. Wniosek o pozwolenie dla tej inwestycji został już złożony.

Komisja Europejska może mieć zastrzeżenia

To właśnie ostatni punkt, forsowany przez ministra finansów i budżetu Dirka De Smeta (Anders), któremu zależy na wykorzystaniu europejskich środków do odciążenia budżetu, może wywołać reakcję Komisji Europejskiej. Działania w ramach społecznego planu klimatycznego mają odpowiadać na skutki odczuwane między innymi przez najbardziej wrażliwych użytkowników transportu, zwłaszcza osoby dotknięte ubóstwem energetycznym lub transportowym. Pytanie brzmi, czy Bruksela zdoła wykazać, że nowy tramwaj spełnia te kryteria. Komisja już wcześniej zachowywała powściągliwość wobec rozwiązania, które może wyglądać jak próba sięgnięcia po europejskie fundusze na cele inne niż uzgodnione.

Przedstawiciele rządu Brukseli przekonują, że Europa nie uznała takiego finansowania za niemożliwe, lecz wskazała, że w przypadku projektów infrastrukturalnych sprawa jest bardziej złożona niż przy innych przedsięwzięciach, a wszystko zależy od uzasadnienia. Konieczne będzie wykazanie, że projekt ma znaczenie dla rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji. Jedna z osób zbliżonych do sprawy jest bardziej sceptyczna i przewiduje, że region napotka poważny problem: spróbuje przeforsować finansowanie, ale spotka się z odmową. W takim przypadku 27 milionów euro trzeba będzie przeznaczyć na inne działania.

Belgia, która ma znaczne opóźnienie, powinna jak najszybciej przedłożyć swój społeczny plan klimatyczny, złożony z planów szczebla federalnego oraz regionów. Jako ostatni z całej grupy swojego dokumentu wciąż nie przedstawił rząd federalny.