Morska energetyka wiatrowa w Belgii: brak obowiązkowego udziału obywateli i nowe ograniczenia dla komponentów z Chin

Nowy projekt przetargu na pierwszą koncesję dla przyszłego parku wiatrowego Princesse Elisabeth na Morzu Północnym nie przewiduje już obowiązkowego udziału obywateli. Dyrekcja Generalna ds. Energii w SPF/FOD Gospodarki uruchomiła dziesięciodniowe konsultacje publiczne skierowane do firm działających w sektorze morskiej energetyki wiatrowej. Dotyczą one pierwszego etapu inwestycji obejmującego turbiny o łącznej mocy 700 MW. W projekcie znalazły się również nowe ograniczenia dotyczące pochodzenia komponentów oraz wydłużony czas realizacji inwestycji.

Warto przypomnieć, że poprzedni przetarg, ogłoszony przez wcześniejszy rząd, został w czerwcu 2025 r. w ostatniej chwili anulowany przez federalnego ministra energii Mathieu Biheta (MR), który wskazał na poważne niejasności prawne.

“Ochrona gospodarki przed zewnętrznymi wstrząsami”

Minister przygotował nowy projekt dekretu królewskiego regulującego zasady przetargu. W komunikacie podkreślił, że morska energetyka wiatrowa stanowi jeden z filarów belgijskiej polityki energetycznej, obok energetyki jądrowej oraz infrastruktury sieciowej.

Jak zaznaczył Mathieu Bihet, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego oraz ochrona gospodarki przed zewnętrznymi wstrząsami wymagają dalszych inwestycji w krajową produkcję energii. W tym kontekście Morze Północne pozostaje jednym z najważniejszych atutów strategicznych Belgii.

Rezygnacja z obowiązkowego udziału obywateli

Jedną z kluczowych zmian w stosunku do poprzedniej wersji jest usunięcie wymogu minimalnego udziału obywateli na poziomie 1 procenta, który wcześniej musiały spełniać konsorcja ubiegające się o koncesję.

Decyzja ta spotkała się z krytyką platformy Seacoop, skupiającej około 30 belgijskich spółdzielni działających w sektorze odnawialnych źródeł energii. Dyrektor generalny SeaCoop Philippe Awouters wyraził rozczarowanie, wskazując, że rząd rezygnuje z rozwiązania, które mogło zwiększyć zaangażowanie obywateli w transformację energetyczną. Określił tę decyzję jako “prawdziwie straconą okazję”.

Zdaniem przedstawiciela platformy, wycofanie się z tego wymogu następuje w momencie, gdy zainteresowanie obywateli inwestowaniem w energię odnawialną rośnie. Spółdzielnie deklarują jednak gotowość do dalszego udziału w projektach tego typu.

Nowe wymogi dla komponentów i dłuższy czas realizacji

Projekt przewiduje również wydłużenie czasu budowy parku wiatrowego z czterech do pięciu lat. Wprowadzono także szczegółowe wymogi dotyczące pochodzenia turbin, zgodne z europejskim rozporządzeniem Net Zero Industry Act.

Co najmniej 75 procent turbin nie będzie mogło pochodzić z Chin ani być tam montowanych. Ograniczenia obejmą także kluczowe elementy konstrukcyjne – maksymalnie cztery główne komponenty, takie jak gondole, systemy przekładniowe, magnesy trwałe, łopaty, maszty czy fundamenty, będą mogły mieć chińskie pochodzenie. W przypadku magnesów trwałych wymagany będzie co najmniej 15-procentowy udział komponentów spoza Chin.

Mechanizm 2sideCfD i stabilność dla inwestorów

Koncesje będą przyznawane oferentom proponującym najniższą cenę realizacji w ramach mechanizmu dwustronnego kontraktu różnicowego (2sideCfD). W praktyce oznacza to, że jeśli energia elektryczna zostanie sprzedana poniżej ustalonej ceny, państwo pokryje różnicę. W sytuacji odwrotnej nadwyżka trafi do budżetu państwa.

Zdaniem ministra energii nowe rozwiązania mają zapewnić maksymalną konkurencję, większą przewidywalność dla inwestorów oraz kontrolę kosztów dla mieszkańców Belgii.

Znaczenie tego mechanizmu podkreśla także Bérénice Crabs, sekretarz generalna Belgian Offshore Platform, reprezentującej sektor morskiej energetyki wiatrowej. Jak wskazuje, system 2sideCfD ogranicza ryzyko inwestycyjne. W 2025 r. w Europie z 17 GW projektów objętych przetargami przyznano jedynie 7 GW, z czego aż 85 procent opierało się na tym mechanizmie.

Druga koncesja i znaczenie infrastruktury

Równolegle trwają przygotowania do przetargu na drugą koncesję o mocy 1 400 MW. Minister podkreślił, że kluczowym elementem pozostaje dostępność infrastruktury przesyłowej.

Realizacja linii wysokiego napięcia Boucle du Hainaut jest niezbędna dla dalszego rozwoju morskiej energetyki wiatrowej i zwiększenia mocy produkcyjnych w Belgii.