Trzy organizacje znów walczą o Palais du Midi – „Zniszczenie byłoby aktem nieodwracalnym”

Organizacje Arau, Bral i Inter-Environnement Bruxelles (IEB) ponownie zwróciły się do Rady Stanu, próbując powstrzymać rozbiórkę Palais du Midi w Brukseli – poinformowały w poniedziałek we wspólnym komunikacie. Na początku sierpnia złożyły skargę o stwierdzenie nieważności oraz zawieszenie nowego pozwolenia na rozbiórkę i odbudowę obiektu, wydanego przez Region Stołeczny Brukseli 16 czerwca.

Organizacje domagają się szybkiego zawieszenia pozwolenia, aby uniemożliwić brukselskiemu przewoźnikowi STIB/MIVB rozpoczęcie zaplanowanych prac. Ich zdaniem rozbiórka Palais du Midi doprowadziłaby do nieodwracalnych szkód w architektonicznym i społecznym dziedzictwie Brukseli.

Równolegle Arau złożyła również skargę o stwierdzenie nieważności i zawieszenie decyzji rządu regionu z 11 czerwca o niewszczynaniu procedury wpisania Palais du Midi do rejestru zabytków.

Druga próba przed Radą Stanu

To już drugi raz, gdy te same organizacje próbują na drodze prawnej podważyć plany rozbiórki obiektu. Region wydał pierwsze pozwolenie na rozbiórkę i odbudowę w sierpniu 2025 r. W grudniu tego samego roku zostało ono zawieszone wyrokiem Rady Stanu.

Po tym zawieszeniu Region postanowił nie czekać na orzeczenie Rady Stanu co do istoty sprawy. 10 czerwca 2026 r. wycofał zaskarżone pozwolenie, co zakończyło postępowanie o stwierdzenie nieważności. Zaraz po jego wycofaniu, 16 czerwca, Region wydał nowe pozwolenie na rozbiórkę i odbudowę – wyjaśniają Bral, Arau i IEB.

Trzy argumenty skargi

Nowa skarga opiera się na trzech argumentach. Organizacje wskazują przede wszystkim na niezgodność z prawem decyzji rządu o niewszczynaniu procedury ochrony zabytku, co ich zdaniem ma również wpływ na ważność samego pozwolenia. Podnoszą także, że pozwolenie nie odpowiada celowi i zakresowi stosowania rozporządzenia „fast track”. Trzeci zarzut dotyczy odrzucenia wariantu tramwajowego, które – według organizacji – oparto na błędnych przesłankach.

Bral, Arau i IEB podkreślają również, że od czasu wydania pierwszego pozwolenia w czerwcu 2025 r. sytuacja uległa zmianie. Nowy rząd zdecydował bowiem o zamrożeniu projektu metra nr 3. Planowany tunel pod Palais du Midi nie służyłby więc już składom metra, lecz tramwajom, co zdaniem organizacji podważa dotychczasowe uzasadnienie pozwolenia. W ich ocenie tym bardziej należy rozważyć rozwiązanie alternatywne, czyli wyprowadzenie tramwajów linii 51 i 82 na powierzchnię.

„Mieszkańcy mają prawo do normalnego życia”

Zniszczenie Palais du Midi byłoby aktem nieodwracalnym, niepowetowaną stratą dla dziedzictwa architektonicznego i społecznego Brukseli – podsumowują organizacje. – Jeśli miałyby dojść do skutku, ciężkie prace rozbiórkowe i odbudowa jeszcze bardziej pogrążyłyby dzielnicę Stalingrad-Lemonnier. Mieszkańcy, którzy od ponad sześciu lat znoszą kolejne place budowy, mają prawo wrócić do normalnego życia.