Audyt szkolnictwa wyższego w Federacji Walonia-Bruksela – rząd szuka oszczędności w ofercie kształcenia

Rząd Federacji Walonia-Bruksela (Fédération Wallonie-Bruxelles) rozpoczyna przegląd oferty szkolnictwa wyższego, który może doprowadzić do jej racjonalizacji. Zewnętrzny konsultant ma przygotować aktualny obraz oferty oraz uprawnień do prowadzenia kierunków, a także wskazać możliwe obszary ograniczeń. Władze uzasadniają decyzję koniecznością lepszego wykorzystania dostępnych środków w warunkach zamkniętej koperty budżetowej.

Nowy front po reformach w szkolnictwie obowiązkowym

Rząd francuskojęzycznej wspólnoty otwiera kolejny front sporu. Po serii reform w szkolnictwie obowiązkowym, które wywołały silne protesty nauczycieli, minister-prezydent Élisabeth Degryse (Les Engagés) uruchamia szeroko zakrojone prace, które mogą zakończyć się ograniczeniem oferty uczelni.

Aby przygotować podstawę do przyszłych decyzji, szefowa rządu ogłosiła latem przetarg na usługi, w ramach którego zostanie wyłoniony zewnętrzny konsultant. Z dokumentacji zamówienia publicznego wynika, że jego zadaniem będzie sporządzenie stanu faktycznego i analiza oferty szkolnictwa wyższego w Federacji Walonia-Bruksela. Materiał ma umożliwić rządowi podejmowanie decyzji strategicznych dotyczących planowania, zgodności z celami pierwotnie wyznaczonymi przez ustawodawcę oraz optymalnego wykorzystania przyznanych środków w ramach zamkniętej koperty budżetowej.

Zaktualizowany obraz oferty edukacyjnej na terytorium Wspólnoty Francuskiej ma posłużyć rządowi jako podstawa do podejmowania strategicznych decyzji. Władze oczekują również konkretnych propozycji usprawnień, które pozwolą lepiej uporządkować ofertę kształcenia i skuteczniej nią zarządzać.

Rząd powołuje się na ekspertów

Nie będzie to pierwszy przypadek, gdy rząd MR-Les Engagés w Federacji Walonia-Bruksela opiera swoje działania na rekomendacjach ekspertów. We wrześniu 2025 r. powołany przez władze komitet ekspertów przedstawił bardzo daleko idący raport, w którym proponował drastyczne oszczędności mające ustabilizować budżet i ograniczyć deficyt.

Dziś chodzi o to, by dać nam obraz sytuacji umożliwiający dokonanie wyborów politycznych. Zobowiązaliśmy się do zracjonalizowania oferty i uprawnień w szkolnictwie wyższym w odniesieniu do zamkniętej koperty budżetowej, w ramach której musimy pracować – wyjaśnia gabinet minister-prezydent.

Czy należy na przykład utrzymywać daną specjalność na konkretnym terytorium, skoro uczy się tam tylko troje uczniów? Czy zostawiać uprawnienia, które nie są wykorzystywane, skoro można by tę ofertę usunąć bez żadnych skutków? Ten przegląd ma nam pomóc przeprowadzić racjonalizację – dodaje gabinet.

Zachęty do łączenia uczelni i ostrożność związków

W deklaracji polityki wspólnotowej rząd zobowiązał się zachęcać do łączenia położonych blisko siebie placówek szkolnictwa wyższego, tak aby lepiej wykorzystywać dostępne zasoby, przy zachowaniu neutralności budżetowej. Dokument wynegocjowany przez przewodniczących MR i Les Engagés przewiduje również, że po przeprowadzeniu audytu istniejącej oferty procedura przyznawania uprawnień do prowadzenia kierunków zostanie objęta ścisłymi ramami opartymi na kryteriach wyznaczonych przez ustawodawcę, bez blokowania możliwości tworzenia nowych kierunków kształcenia.

Po stronie związków zawodowych dominuje ostrożność.

Jeśli jednak rząd szuka oszczędności poprzez racjonalizację i zmniejszanie oferty szkolnictwa wyższego blisko miejsca zamieszkania, likwidując wydziały lub placówki, nie będziemy temu przychylni – ostrzega Luc Toussaint, przewodniczący CGSP-Enseignement.

Rząd stara się uspokajać nastroje i podkreśla, że prace nad ewentualnymi zmianami będą prowadzone w konsultacji z partnerami społecznymi.