Upały latem 2026 r. kosztowały życie 693 osób w belgijskich miastach – w Europie ponad 50 000 zgonów, rekord od 26 lat

Latem 2026 r. w 15 obszarach miejskich w Belgii odnotowano 693 dodatkowe zgony związane z upałem. 393 z nich, czyli 56 procent, można przypisać zmianom klimatu wywołanym przez człowieka. W całej Europie upały mogły kosztować życie ponad 50 000 osób – wynika z dwóch badań opublikowanych w piątek 23 października w czasopiśmie naukowym Nature Health. Jak podaje dziennik La Libre Belgique, powołując się na agencję Belga, to najwyższy szacunek od początku okresu objętego badaniami, czyli od 26 lat.

854 miasta w 30 krajach

Badania przeprowadzili naukowcy z Imperial College London i London School of Hygiene & Tropical Medicine. Objęły 854 obszary miejskie w 30 krajach – 27 państwach Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii, Norwegii i Szwajcarii. Mieszka w nich około 40 procent ludności tych krajów. Około dwóch trzecich zgonów naukowcy przypisują zmianom klimatu spowodowanym przez człowieka.

Szacunek przewyższa liczbę dodatkowych zgonów z lata 2003 r. (około 28 000) i lata 2022 r. (około 29 000) w tych samych obszarach. Średnia temperatura latem 2026 r. była o 2,9 stopnia wyższa niż w okresie odniesienia 1991-2020, a w niektóre dni nawet o 12 stopni. Prawie jedna trzecia zgonów przypadła na okres od 17 czerwca do 1 lipca, gdy średnia dobowa temperatura przekraczała wartość odniesienia o ponad 5 stopni.

Najwyższe temperatury i wskaźniki śmiertelności odnotowano w zachodniej i południowej Europie, ale upał dotknął też miasta na północy kontynentu. W Wielkiej Brytanii zmarło z powodu upału około 4 500 osób. W 854 obszarach miejskich zmarło około 6 000 osób poniżej 65. roku życia. Udział zgonów przypisywanych zmianom klimatu rośnie – na początku stulecia wynosił około 40 procent, a w 2026 r. sięgnął dwóch trzecich.

Badanie VUB: w czerwcu ponad tysiąc zgonów w Belgii

We wtorek 20 października wyniki własnego badania przedstawił brukselski uniwersytet VUB. Według niego zmiany klimatu wywołane przez człowieka ponad dwukrotnie zwiększyły w czerwcu liczbę zgonów związanych z upałem w Belgii. Od 17 do 28 czerwca statystycznie przypisano ekstremalnym temperaturom 1 181 zgonów w całym kraju. 665 z nich, czyli 56 procent, nie nastąpiłoby bez wpływu człowieka na klimat.

Naukowcy apelują o przystosowanie miast

„To po raz kolejny przypomina o konieczności wprowadzenia ukierunkowanych działań” – podkreśla badaczka Imperial College London Clair Barnes. Wzywa też do szybkiego odejścia od paliw kopalnych, by spowolnić zmiany klimatu i ograniczyć przyszłe ocieplenie. Profesor Andrew Hartle z Imperial College London zwraca uwagę, że w Wielkiej Brytanii z powodu upału cierpieli hospitalizowani pacjenci, bo wiele szpitali nie jest przystosowanych do takich temperatur. Naukowcy opowiadają się za lepszym przystosowaniem miast: większą ilością zieleni, mniejszym zanieczyszczeniem i lepszą opieką medyczną dla osób najbardziej narażonych.

Autorzy zaznaczają, że szacunki obarczone są niepewnością. Przy wcześniejszych falach upałów ta sama metoda dawała jednak wyniki zbliżone do oficjalnych statystyk zgonów, publikowanych później.