Reforma leczenia nowotworów głowy i szyi – złożone terapie będą skupione w wyspecjalizowanych ośrodkach

Krajowa komisja lekarsko-ubezpieczeniowa (CNMM) oraz komisja ds. porozumień między szpitalami a instytucjami ubezpieczeniowymi zatwierdziły w poniedziałek wieczorem porozumienie dotyczące leczenia złośliwych nowotworów głowy i szyi w ośrodkach referencyjnych oraz placówkach wyspecjalizowanych w radioterapii. Dokument otwiera drogę do ogólnokrajowej reorganizacji tych skomplikowanych terapii, które wymagają udziału wielu specjalności medycznych i obejmują dużą liczbę szpitali.

Koncentracja najbardziej złożonych terapii

Porozumienie zakłada skoncentrowanie najbardziej złożonych procedur w wybranych placówkach. Docelowo centralna wielodyscyplinarna narada onkologiczna, przygotowanie planu leczenia, chirurgia resekcyjna i rekonstrukcyjna, radioterapia oraz powiązane z nimi terapie radiosystemowe będą refundowane wyłącznie wtedy, gdy zostaną przeprowadzone w placówce, która przystąpiła do porozumienia. W tym celu przewidziano zmianę wykazu świadczeń, tak aby refundacja tych procedur była zarezerwowana dla ośrodków objętych nowymi zasadami.

Reforma obejmuje szeroki zakres specjalności. Poza laryngologami dotyczy między innymi chirurgów szyjno-twarzowych, chirurgów szczękowo-twarzowych i stomatologów, radioterapeutów-onkologów, onkologów klinicznych, patomorfologów, radiologów, anestezjologów oraz zespołów intensywnej terapii. Ośrodki będą musiały mieć również wielodyscyplinarny zespół, w którym znajdą się m.in. logopedzi, dietetycy, psycholodzy i wyspecjalizowane pielęgniarki. Ma to zapewnić pacjentom zintegrowaną opiekę.

Dwa rodzaje placówek

Porozumienie przewiduje uznawanie dwóch typów struktur. Ośrodki referencyjne będą odpowiadać za organizację centralnej wielodyscyplinarnej narady onkologicznej, ustalanie planu leczenia oraz wykonywanie złożonych zabiegów chirurgicznych. Placówki wyspecjalizowane w radioterapii będą mogły prowadzić leczenie napromienianiem oraz towarzyszące mu terapie radiosystemowe, ale wyłącznie w ramach sformalizowanej współpracy z ośrodkiem referencyjnym i zgodnie z planem leczenia ustalonym przez ten ośrodek.

Szpitale, które nie uzyskają statusu ośrodka referencyjnego, nie zostaną całkowicie wyłączone z systemu. Porozumienie przewiduje mechanizm sformalizowanej współpracy, dzięki któremu lekarze specjaliści z innych placówek będą mogli uczestniczyć w leczeniu prowadzonym w ośrodkach objętych nowymi zasadami.

Jakie nowotwory obejmuje porozumienie

Porozumienie dotyczy nowotworów jamy ustnej, warg, części ustnej gardła, części nosowej gardła, części krtaniowej gardła, krtani, jam nosowych, zatok i gruczołów ślinowych, a także niektórych przerzutów do węzłów chłonnych szyi oraz wznowy choroby. Z zakresu porozumienia wyłączono nowotwory tarczycy, nowotwory złośliwe układu krwiotwórczego oraz niektóre nowotwory skóry.

Wyższe szanse przeżycia przy większym doświadczeniu ośrodka

Reorganizacja opiera się na analizach Belgijskiego Rejestru Nowotworów oraz powtarzanych zaleceniach federalnego centrum wiedzy o ochronie zdrowia KCE, które opowiada się za koncentracją tego rodzaju terapii. Z danych przedstawionych federalnej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego INAMI/RIZIV wynika, że szanse przeżycia rosną wraz z liczbą zabiegów wykonywanych przez szpital, a korzyść jest widoczna do poziomu około 30 głównych terapii rocznie.

W latach 2016-2019 pacjenci z tymi nowotworami byli nadal leczeni w 99 różnych szpitalach. Zabiegi chirurgiczne były rozproszone między 96 placówek, a radioterapię prowadzono w 26 ośrodkach radioterapii w kraju.

Każdego roku nowotwór głowy i szyi diagnozuje się u około 2 670 mieszkańców Belgii, a blisko 680 osób umiera z tego powodu. Mimo stopniowej poprawy przeżywalności Belgia wciąż pozostaje za niektórymi krajami, które już scentralizowały leczenie tych złożonych schorzeń.

Szpitale mogą składać kandydatury

Konsultacje, które doprowadziły do zawarcia porozumienia, rozpoczęły się jesienią 2022 r. Uczestniczyły w nich związki zawodowe lekarzy, federacje szpitalne, KCE, Fundacja Rejestru Nowotworów, federalne ministerstwo zdrowia publicznego SPF/FOD ds. zdrowia, instytucje ubezpieczeniowe, lekarze specjaliści różnych dziedzin oraz przedstawiciele pacjentów.

Szpitale będą teraz mogły składać kandydatury, aby uzyskać status ośrodka referencyjnego albo placówki wyspecjalizowanej w radioterapii. Ocena ma się opierać na określonych w porozumieniu kryteriach dotyczących liczby wykonywanych zabiegów, organizacji pracy i jakości leczenia.