Walonia reformuje system czeków dla przedsiębiorstw po wykryciu nadużyć

Rząd Walonii zatwierdził w czwartek reformę systemu czeków dla przedsiębiorstw (chèques-entreprises). Mechanizm znalazł się pod lupą ministra gospodarki Pierre’a-Yvesa Jeholeta (MR) po ujawnieniu latem ubiegłego roku przypadków nadużyć i oszustw związanych z jego funkcjonowaniem. Zdaniem ministra przez lata w systemie narastały strukturalne nieprawidłowości, które zostały potwierdzone zarówno przez administrację regionalną, jak i audyt wewnętrzny SPW oraz opinie organów doradczych.

Jak podkreśla Jeholet, wszystkie te ustalenia prowadzą do jednego wniosku – dotychczasowy model nie był już ani skuteczny, ani możliwy do utrzymania w obecnej formie. Władze regionalne uznały więc, że głęboka reforma stała się konieczna.

Średnio tylko dwie sprawy rocznie na usługodawcę

Przed zmianami system obejmował około 405 czeków rocznie przypadających na 190 usługodawców. Oznaczało to, że przeciętnie każdy z nich obsługiwał zaledwie dwie sprawy rocznie.

Według ministra obecny mechanizm certyfikacji przestał opierać się na realnym wolumenie działalności i faktycznym wpływie świadczonych usług. System umożliwiał mnożenie liczby certyfikowanych usługodawców bez rzeczywistej selekcji wynikającej z jakości pracy czy skali działalności, co utrudniało przeprowadzanie rzetelnej oceny jakościowej.

Jeholet uważa, że mechanizm zaczął z czasem funkcjonować bardziej wokół samej dostępności usług niż rzeczywistych potrzeb przedsiębiorstw. W praktyce czeki stawały się w niektórych przypadkach niemal automatycznym instrumentem finansowania, niezależnie od faktycznej analizy projektu firmy.

Audyt wykazał utratę kontroli nad mechanizmem

Audyt przeprowadzony przez SPW wskazał między innymi na ryzyko wypłacania pomocy bez odpowiedniej kontroli oraz na stopniową utratę nadzoru nad całym systemem. Z kolei rada gospodarcza zwracała uwagę na jego małą przejrzystość i skomplikowaną strukturę.

Nowa reforma ma zmienić logikę działania czeków dla przedsiębiorstw. Pomoc ma być przyznawana przede wszystkim na podstawie rzeczywistych potrzeb firmy i etapu jej rozwoju. Rząd zapewnia jednak, że celem reformy nie jest ograniczenie dostępu do wsparcia, lecz lepsze ukierunkowanie pomocy publicznej.

Przedsiębiorstwa nadal będą mogły korzystać z systemu, ale wsparcie ma być bardziej dostosowane do ich konkretnej sytuacji oraz potrzeb rozwojowych.

Jedna platforma i moratorium dla nowych podmiotów

Po reformie przedsiębiorstwo będzie musiało samodzielnie składać wniosek, który zostanie przeanalizowany pod kątem rzeczywistych potrzeb działalności. Cały proces ma odbywać się za pośrednictwem jednej, bardziej przejrzystej platformy cyfrowej.

Rząd wprowadzi również moratorium na przyznawanie certyfikatów nowym przedsiębiorstwom świadczącym usługi w ramach systemu. Jak podkreślają władze Walonii, rozwiązanie to ma umożliwić ustabilizowanie mechanizmu i uporządkowanie systemu w trakcie wdrażania reformy.