Braki kadrowe w szkołach we Flandrii – większość uczniów traci co tydzień godziny lekcyjne

Z badania przeprowadzonego przez Vlaamse Scholierenkoepel, flamandzką radę uczniowską, wśród ponad 34 000 uczniów wynika, że ponad dwoje na troje uczniów we Flandrii co tydzień traci przynajmniej jedną godzinę lekcyjną z powodu braków kadrowych wśród nauczycieli. Aż 45 procent ankietowanych wskazuje, że regularnie spędza od jednej do dwóch godzin tygodniowo na samodzielnej nauce zamiast uczestniczyć w zajęciach prowadzonych przez nauczyciela. Kolejne 18 procent uczniów traci od trzech do pięciu godzin lekcyjnych tygodniowo. Niedobór kadry pedagogicznej coraz wyraźniej wpływa na codzienne funkcjonowanie szkół oraz jakość edukacji.

Spadek motywacji i rosnący stres

Wyniki badania pokazują także pogarszającą się kondycję psychiczną uczniów. 43 procent z nich deklaruje brak motywacji do nauki, a niemal połowa odczuwa stres związany ze szkołą. Problemy te przyczyniły się m.in. do strajku szkolnego, który odbył się w styczniu bieżącego roku w kilku flamandzkich miastach.

Uczniowie protestowali przeciwko reformom wprowadzanym przez minister edukacji Zuhal Demir. Wśród ich postulatów znalazł się sprzeciw wobec zakazu korzystania ze smartfonów w szkołach, a także krytyka likwidacji niektórych dni wolnych, w tym dni przeznaczonych na naukę własną oraz okresu między egzaminami a wakacjami. Po rozmowach z przedstawicielami uczniów minister Demir zadeklarowała większą otwartość na dialog. Ustalono, że będą organizowane regularne spotkania z jej gabinetem, aby uczniowie mogli zgłaszać swoje uwagi jeszcze przed podjęciem decyzji.

Nękanie i rasizm w szkołach

Badanie wskazuje również na poważny problem przemocy rówieśniczej. Co trzeci uczeń szkoły średniej doświadczył nękania ze strony innych uczniów. Najczęściej przybiera ono formę wyzwisk, plotek czy wykluczenia w środowisku szkolnym. W przypadku 39 procent ofiar prześladowanie ma miejsce częściowo lub całkowicie w internecie.

Niepokojące są także dane dotyczące rasizmu. Jedna czwarta uczniów deklaruje, że doświadczyła zachowań o charakterze rasistowskim. Wśród uczniów bez belgijskiego obywatelstwa odsetek ten sięga aż połowy. W większości przypadków sprawcami są inni uczniowie, jednak w około 25 procentach sytuacji źródłem takich zachowań są nauczyciele.

Koszty edukacji coraz większym problemem

Uczniowie zwracają również uwagę na rosnące koszty kształcenia. Ponad 20 procent badanych uważa, że ich kierunek nauki nie jest dla nich finansowo dostępny. Dodatkowo 5 procent ankietowanych przyznaje, że zmieniło już kierunek edukacji właśnie ze względów finansowych.

Dane te pokazują, że kwestie ekonomiczne zaczynają odgrywać coraz większą rolę w decyzjach edukacyjnych młodych ludzi i mogą wpływać na ich dalszą ścieżkę zawodową.

Niedobór nauczycieli jednym z głównych problemów

Zapytani o priorytety w polityce edukacyjnej, uczniowie wskazują przede wszystkim na potrzebę poprawy atrakcyjności zawodu nauczyciela. Aż 38 procent respondentów uznało ten temat za jeden z pięciu najważniejszych, co czyni go drugim najczęściej wskazywanym problemem – tuż po zdrowiu psychicznym.

Dla porównania, jeszcze w 2023 r. jedynie 17 procent uczniów postrzegało niedobór nauczycieli jako istotny problem. Tak wyraźny wzrost pokazuje, jak szybko pogarsza się sytuacja kadrowa w szkolnictwie oraz jak mocno jej skutki odczuwają sami uczniowie.