W czwartek 15 stycznia 2026 r. Trybunał Konstytucyjny ogłosił decyzję w sprawie wniosku o zawieszenie reformy systemu zasiłków dla bezrobotnych, przygotowanej przez rządzącą koalicję określaną jako Arizona. Sędziowie nie przychylili się do argumentów strony społecznej i oddalili wniosek, co w praktyce otwiera drogę do dalszego wdrażania nowych przepisów. Rozstrzygnięcie to oznacza istotne zwycięstwo rządu, który konsekwentnie realizuje zapowiedziane zmiany w polityce społecznej, mimo silnego sprzeciwu związków zawodowych oraz organizacji działających na rzecz osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym.
Brak spełnienia kluczowego warunku prawnego
Trybunał Konstytucyjny uznał, że autorzy wniosku nie wykazali jednego z dwóch niezbędnych elementów wymaganych do zawieszenia obowiązywania ustawy. Chodziło o udowodnienie istnienia bezpośredniego ryzyka powstania poważnej i trudnej do naprawienia szkody, która miałaby wynikać z natychmiastowego wejścia w życie nowych regulacji. W ocenie sędziów przedstawione argumenty nie były wystarczające, aby uzasadnić wstrzymanie stosowania przepisów do czasu rozpatrzenia skargi dotyczącej ich ewentualnego unieważnienia.
Szeroki front sprzeciwu wobec reformy
Skarga dotyczyła konkretnie rozdziału 1 tytułu 5 ustawy programowej z 18 lipca 2025 r. i została wniesiona przez wspólny front związkowy, tworzony przez organizacje CSC/ACV, FGTB/ABVV oraz CGSLB/ACLVB. Do postępowania przyłączyło się również wiele organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym Belgijska Sieć Walki z Ubóstwem, Kolektyw solidarności przeciw wykluczeniu, Hart boven hard, Liga Rodzin oraz Liga Praw Człowieka. Wśród skarżących znalazły się także stowarzyszenia Soralia, Solidaris, Vie féminine, Saamo, Femma i Furia, a także młodzieżowe struktury związkowe: Jeunes FGTB, Jeunes CSC i Jeunes CGSLB.
Przeciwnicy reformy podnosili, że nowe prawo zostało przygotowane w pośpiechu, narusza konstytucję i podważa podstawowe zasady państwa socjalnego. Ich zdaniem przepisy ograniczają prawo do zabezpieczenia społecznego oraz prowadzą do nierównego traktowania osób mieszkających w Belgii.
Wejście reformy w życie i pierwsze skutki
Pełne wdrożenie zmian w systemie zasiłków dla bezrobotnych zaplanowano na 1 marca, jednak już od 1 stycznia obowiązuje faza przejściowa. W jej ramach pierwsza duża grupa osób poszukujących pracy utraciła prawo do świadczeń. Z danych opublikowanych przez ONEM/RVA wynika, że wykluczenie objęło około 21 500 osób, które w trakcie swojej kariery zawodowej pozostawały w stanie pełnego bezrobocia przez okres dłuższy niż 20 lat. Sytuacja ta wywołuje niepokój wśród lokalnych ośrodków pomocy społecznej CPAS/OCMW, które obserwują rosnącą liczbę wniosków od osób pozbawionych dochodów w wyniku wejścia w życie reformy.
