Belgijski Narodowy Instytut Ubezpieczeń Zdrowotnych i Rentowych (INAMI/RIZIV) opublikował najnowsze statystyki dotyczące liczby indywidualnych pracowników ochrony zdrowia za 2024 rok. Z danych wynika, że pod koniec ubiegłego roku w Belgii pracowało niemal 40 tysięcy aktywnych lekarzy, co oznacza wyraźny wzrost w porównaniu z sytuacją sprzed dekady. Jednocześnie instytut wprowadził zmienioną metodologię liczenia, której celem jest dokładniejsze odzwierciedlenie faktycznej liczby lekarzy wykonujących zawód.
Nowa metodologia zgodna ze standardami międzynarodowymi
W przeciwieństwie do wcześniejszych zestawień INAMI/RIZIV wyraźnie oddziela obecnie osoby posiadające uprawnienia do wykonywania świadczeń od tych, które faktycznie są aktywne zawodowo. Podstawą zliczania jest numer rejestru krajowego, co eliminuje ryzyko podwójnego liczenia tych samych osób. Lekarze spełniający kilka kryteriów aktywności ujmowani są w statystykach tylko raz.
Publikowane dane mają charakter oficjalny i są wykorzystywane w międzynarodowych zestawieniach tworzonych przez OECD, Światową Organizację Zdrowia oraz Eurostat. Choć pierwotnie służyły głównie zarządzaniu systemem ubezpieczenia zdrowotnego, dziś stanowią istotne narzędzie w planowaniu kadr medycznych oraz analizach porównawczych na poziomie międzynarodowym.
Blisko 40 tysięcy lekarzy aktywnych zawodowo
Zgodnie z danymi INAMI/RIZIV na koniec 2024 roku w Belgii pracowało 39 951 aktywnych lekarzy, co odpowiada wskaźnikowi 33,3 lekarza na 10 000 mieszkańców. W tej grupie znajduje się 14 433 lekarzy pierwszego kontaktu oraz 2 290 lekarzy odbywających specjalizację z medycyny rodzinnej.
Najliczniejszą grupę specjalistów stanowią lekarze chorób wewnętrznych – 10 505 osób – oraz chirurdzy, których jest 8 885. W obu tych kategoriach pracuje porównywalna liczba lekarzy rezydentów, przekraczająca 2 600 w każdej z grup. Gęstość lekarzy pierwszego kontaktu wynosi obecnie 12,2 na 10 000 mieszkańców.
Starzejąca się kadra lekarska
Statystyki zwracają uwagę na istotny problem demograficzny. Około jedna trzecia osób posiadających prawo do wykonywania zawodu lekarza ma 65 lat lub więcej, co pokazuje skalę starzenia się kadry medycznej. Zjawisko to może w kolejnych latach wpłynąć na dostępność świadczeń zdrowotnych.
Wśród specjalistów chorób wewnętrznych największe grupy stanowią kardiolodzy i radiolodzy. W przypadku specjalizacji chirurgicznych dominują anestezjolodzy, którzy stanowią najliczniejszą podgrupę w tej kategorii.
Dziesięć lat wzrostu, ale z dużymi różnicami
Analiza danych z ostatniej dekady pokazuje stały, choć nierównomierny wzrost liczby lekarzy. W 2015 roku aktywnych zawodowo było 34 168 lekarzy, a do 2024 roku liczba ta wzrosła do niemal 40 tysięcy. Średnie roczne tempo wzrostu wyniosło 1,75 procent.
Poszczególne specjalizacje rozwijały się jednak w różnym tempie. Liczba lekarzy pierwszego kontaktu zwiększała się średnio o 1,49 procent rocznie. Jeszcze wolniejszy wzrost odnotowano wśród psychiatrów – 0,97 procent rocznie. Najmniejszą dynamikę wykazują radioterapeuci, gdzie wzrost praktycznie się zatrzymał i wynosi jedynie 0,16 procent rocznie. Specjaliści chorób wewnętrznych ogólnych oraz nefrolodzy zostali wyodrębnieni w statystykach dopiero od 2023 roku, dlatego ich danych nie da się porównać z wcześniejszym okresem.
Definicja aktywności i dalsze działania
Za lekarza aktywnego zawodowo uznawany jest uznany specjalista, który w danym roku rozliczeniowym wystawił co najmniej dwa zaświadczenia lub pracował na etacie w domu medycznym funkcjonującym w systemie ryczałtowym. Roczne tempo wzrostu obliczano dla lat 2015–2024 według jednolitej formuły statystycznej.
INAMI/RIZIV przyznaje, że sposób definiowania liczby aktywnych lekarzy od lat budzi kontrowersje, zwłaszcza gdy dane te wykorzystywane są do obliczania wskaźników konwencjonowania. Instytut podkreśla jednak, że obecne statystyki są znacznie bardziej realistyczne niż wcześniejsze, gdy w oficjalnych zestawieniach pojawiały się liczby przekraczające 50 tysięcy lekarzy.
W 2025 roku INAMI/RIZIV wystosował apel do lekarzy pierwszego kontaktu o współpracę, której celem jest dalsze doprecyzowanie i poprawa jakości danych statystycznych.
