Zmiany od 1 września 2026 r. – nowy kodeks karny, łagodniejsze przeglądy we Flandrii i wyższe świadczenia

Z dniem 1 września 2026 r. w Belgii wchodzi w życie pakiet zmian, które odczują w codziennym życiu osoby mieszkające w kraju. Nowe przepisy dotyczą wymiaru sprawiedliwości, przeglądów technicznych samochodów, refundacji świadczeń zdrowotnych, a także wysokości świadczeń socjalnych i emerytur. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany.

Reforma przeglądów technicznych we Flandrii

Od 1 września 2026 r. Flandria złagodzi zasady przeprowadzania przeglądów technicznych. Po pierwszym badaniu, któremu samochód osobowy podlega po czterech latach od rejestracji, kolejne kontrole będą wymagane już tylko raz na dwa lata. Jak podkreśla Kaesemans, przedstawiciel stowarzyszenia branżowego, w Brukseli i Walonii takie rozwiązanie na razie nie będzie obowiązywać.

Kierowcy nadal będą mogli swobodnie wybierać stację kontroli pojazdów. Stowarzyszenie spodziewa się, że wielu z nich zdecyduje się na centra znajdujące się we Flandrii, ponieważ wydawane tam zaświadczenia będą zachowywać ważność dłużej niż w pozostałych regionach kraju.

Od września w stacjach kontroli na północy kraju nie będą już sprawdzane zaświadczenia o ubezpieczeniu pojazdu. Wydłużony zostanie również termin na usunięcie poważnych usterek – z 15 dni do dwóch miesięcy.

Nowy kodeks karny

Kodeks karny, który wchodzi w życie 1 września 2026 r., w istotny sposób zmienia zasady definiowania i karania czynów zabronionych w Belgii. Do najważniejszych elementów reformy należą nowa skala kar, traktowanie kary więzienia jako środka ostatecznego oraz wprowadzenie przestępstwa ekobójstwa (écocide).

Jedną z kluczowych zmian jest odejście od klasycznego podziału na zbrodnie, występki i wykroczenia. Zastąpi go stopniowana skala kar obejmująca osiem poziomów – od najlżejszych czynów, takich jak zniesławienie, znieważenie czy udzielenie ślubu religijnego przed zawarciem małżeństwa cywilnego, po najcięższe, w tym zabójstwo kobiety ze względu na płeć oraz zabójstwo w rodzinie.

Zmienia się również sama filozofia karania. Pozbawienie wolności ma być traktowane jako „ultimum remedium”, czyli środek ostateczny. Jeżeli inna sankcja, na przykład kara pracy lub grzywna, pozwoli osiągnąć te same cele, więzienie nie powinno być rozwiązaniem pierwszego wyboru. Sędzia, który mimo to zdecyduje o wymierzeniu kary pozbawienia wolności, będzie musiał uzasadnić taką decyzję.

Wśród najważniejszych nowości znalazło się także ekobójstwo, które otrzymało odrębną regulację. Przestępstwo to dotyczy szkód wyrządzonych środowisku o wyjątkowo poważnym charakterze. Surowiej karane będą również niektóre inne czyny, w tym przemoc w rodzinie, przemoc wobec osób pełniących funkcje społeczne, takich jak policjanci, lekarze czy nauczyciele, a także terroryzm.

Nie wszystkie toczące się postępowania automatycznie zostaną objęte nowymi przepisami. W przypadku czynów popełnionych przed 1 września 2026 r., ale osądzonych już po tej dacie, zastosowanie znajdzie ustawa karna względniejsza dla sprawcy.

Zmiany w opiece zdrowotnej

Od 1 września 2026 r. zmodernizowane zostaną zasady refundacji terapii logopedycznej. Jak informuje gabinet ministra zdrowia Franka Vandenbroucke (Vooruit), nowe rozwiązania mają lepiej odpowiadać rzeczywistym potrzebom pacjentów. Osoby chorujące na nowotwory głowy i szyi będą mogły korzystać z profilaktycznej opieki logopedycznej jeszcze przed rozpoczęciem leczenia.

Uproszczone zostaną także procedury administracyjne dotyczące dzieci urodzonych z rozszczepem wargi, podniebienia lub wyrostka zębodołowego. Pacjenci z przewlekłymi zaburzeniami mowy wynikającymi ze schorzeń neurologicznych będą natomiast mogli korzystać z sesji trwających 60 minut, jeżeli będzie to uzasadnione względami terapeutycznymi.

Od 1 września 2026 r. zaczną również obowiązywać nowe stawki INAMI/RIZIV dla lekarzy, między innymi za konsultacje i wizyty.

Wyższe świadczenia i nowa stawka flexi

Świadczenia socjalne, emerytury oraz wynagrodzenia urzędników zostaną 1 września 2026 r. podniesione o 2 procent. Jest to skutek przekroczenia w czerwcu indeksu przestawnego. Podwyżka obejmie między innymi różne rodzaje zasiłków dla osób bezrobotnych, świadczenia z tytułu niezdolności do pracy, część zasiłków rodzinnych oraz inne świadczenia powiązane z tym wskaźnikiem.

Od 1 września 2026 r. wzrośnie również stawka wynagrodzenia w systemie flexi-jobs w sektorze horeca – do 12,11 euro, bez uwzględnienia dodatku urlopowego w wysokości 7,67 procent.