Dawne więzienie na Forest otwarte dla zwiedzających – „Zanim wyrobimy sobie zdanie o więzieniu, trzeba zrozumieć jego realia”

Od ubiegłej jesieni stowarzyszenie 9m² (ASBL) organizuje zwiedzanie z przewodnikiem dawnego więzienia na Forest, położonego zaledwie kilka kroków od nadal działającego zakładu karnego w Saint-Gilles – informuje portal BruxellesToday. Inicjatywę promuje w mediach społecznościowych pierwsza radna Saint-Gilles Catherine Morenville (Ecolo). Stowarzyszenie proponuje trwający około półtorej godziny immersyjny spacer po wnętrzach dawnego więzienia. Jego celem jest przybliżenie zwiedzającym realiów pozbawienia wolności oraz problemów związanych z funkcjonowaniem systemu więziennictwa.

„Jestem przekonana, że taką wizytę powinno się proponować wszystkim uczniom, ale również każdemu, kto uczestniczy w debacie publicznej. Zanim bowiem wyrobimy sobie zdanie o więzieniu, trzeba zrozumieć jego realia” – podkreśla radna.

Twarze i historie za liczbami

Morenville zwraca uwagę, że zwiedzanie dawnego więzienia na Forest oznacza bezpośrednią konfrontację z rzeczywistością, którą społeczeństwo często woli utrzymywać na dystans.

„Pozbawienie wolności nie sprowadza się wyłącznie do kary. Rodzi pytania o naszą wizję sprawiedliwości, godność człowieka, resocjalizację i – szerzej – o to, jakie społeczeństwo chcemy budować. Dzięki świadectwom byłego więźnia, który spędził w tym zakładzie 26 miesięcy, oraz studentki kryminologii ta wizyta nadaje twarze i historie liczbom oraz debatom, które bywają przedstawiane w sposób karykaturalny” – komentuje radna.

Morenville podkreśla również znaczenie resocjalizacji, o której – jej zdaniem – w obecnej polityce często się zapomina z powodu braku czasu i środków. Sytuację dodatkowo pogłębia przeludnienie więzień, które stało się dla władz problemem niemal niemożliwym do opanowania.

Odnosząc się do samego zwiedzania i działalności stowarzyszenia, radna zaznacza, że więzienie w obecnym kształcie jedynie w ograniczonym stopniu odpowiada na wyzwania związane z recydywą, zdrowiem psychicznym, uzależnieniami czy ubóstwem. „Projekt prowadzony przez stowarzyszenie 9m² jest cenny. Przekształcając dawne miejsce odosobnienia w przestrzeń pamięci, refleksji i debaty, zachęca nas do wyjścia poza hasła i postawienia fundamentalnego pytania: jakiej sprawiedliwości chcemy?” – podsumowuje.

Zamknięte od czterech lat

Dawny zakład celowo pozostawiono w stanie, w jakim znajdował się w chwili zamknięcia w 2022 r. Ostatnich osadzonych przeniesiono wtedy do więzienia w Haren. Na stronie stowarzyszenia można przeczytać, że na zwiedzanie warto przyjść w ciepłym ubraniu, szczególnie zimą, ponieważ wewnątrz bywa bardzo chłodno. Na ścianach nadal widoczne są graffiti, mury są zniszczone, a metalowe wiadra i toalety pozostają na swoich miejscach, co może wywoływać silne wrażenie.

Stan budynku jest jednak dość podobny do warunków panujących w sąsiednim więzieniu w Saint-Gilles, położonym po drugiej stronie ulicy i nadal działającym. Zakład ten również miał zostać zamknięty, jednak władze federalne przedłużyły jego funkcjonowanie o kilka lat ze względu na niedobór miejsc dla osadzonych.

Zwiedzanie jest dostępne dla osób od 14. roku życia. Uczestnicy mogą również brać udział w debatach i spotkaniach tematycznych. Rezerwacji można dokonać online, a stowarzyszenie podkreśla, że cena nie powinna być przeszkodą w uczestnictwie.