Zbyt niska rentowność rezerw jądrowych – fundusz Hedera z opóźnieniami w polityce inwestycyjnej

Hedera, organ zarządzający rezerwami jądrowymi wartymi blisko 16 miliardów euro, notuje opóźnienia w realizacji polityki inwestycyjnej. W konsekwencji dotychczasowa rentowność pozostaje zbyt niska wobec założonych celów. Jak poinformował we wtorek Izbę Reprezentantów pełniący obowiązki prezesa Alberto Fernandez Fernandez, od początku istnienia organu, czyli od początku 2025 r., środki te przyniosły rentowność w ujęciu rocznym na poziomie 2,31 procent. O sprawie informuje dziennik Le Soir.

Fernandez Fernandez zaznaczył wprawdzie, że porównywalne fundusze w ostatnich miesiącach nie osiągały lepszych wyników, jednak obecna rentowność nie wystarcza do realizacji podstawowego celu. Chodzi o takie pomnożenie zgromadzonego kapitału, aby można było pokryć całość wydatków związanych z gospodarowaniem odpadami jądrowymi, które obecnie spoczywają na państwie.

Poniżej poziomu inflacji

W uproszczeniu 16 miliardów euro przekazanych przez koncern Engie i ulokowanych w Hederze musi zostać potrojone, aby pokryć koszty, które w przybliżeniu będą rozłożone w czasie od około 2050 do 2135 r. Fernandez Fernandez przypomniał, że celem organu jest maksymalizacja realnej rentowności i osiągnięcie wyniku wyższego od inflacji, przy jednoczesnym zachowaniu ostrożnej polityki inwestycyjnej.

Na obecnym etapie ten cel nie jest jednak osiągany. W 2025 r. średnia inflacja w Belgii wyniosła 3 procent, a w czerwcu 2026 r. osiągnęła 3,4 procent. Dla porównania belgijskie fundusze oszczędności emerytalnych uzyskały w minionym roku średnią rentowność na poziomie 6,8 procent.

Część parlamentarzystów, wśród nich Bert Wollants (N-VA), wyraziła zaniepokojenie niską rentownością. Wynik ten jest jednak związany z opóźnieniami w uruchamianiu Hedery, za które częściowo odpowiada rząd.

Jeden człowiek u steru

Niezależni eksperci do komitetu inwestycyjnego oraz komitetu technicznego zostali powołani dopiero 22 maja, a ich nominacje formalnie potwierdzono dekretem królewskim dopiero 28 czerwca. Poważniejszy problem dotyczy jednak zarządzania samą Hederą: od lutego 2026 r. Alberto Fernandez Fernandez kieruje organem samodzielnie. Jeden z dwóch tymczasowych dyrektorów, których rząd De Wevera powołał w trybie pilnym w lutym 2025 r., nie posiadał bowiem wymaganych dyplomów, mimo że został wybrany przez firmę doradczą Korn Ferry jeszcze za rządu De Croo.

Ogłoszenie o naborze na stanowisko dyrektora finansowego (CFO) ma zostać opublikowane w najbliższych dniach. Rekrutacja na stanowisko prezesa musi natomiast poczekać, ponieważ opis funkcji nie jest jeszcze gotowy. Choć oficjalnie procedurę ma prowadzić firma headhuntingowa, wiadomo, że rząd De Wevera podzielił te stanowiska między partie: Fernandez Fernandez zajmuje miejsce z puli MR, stanowisko dyrektora finansowego przypada Les Engagés, a fotel prezesa – N-VA. Ponieważ w tym gronie musi znaleźć się co najmniej jedna kobieta, obsadzenie stanowisk może okazać się trudne.

Model finansowy wciąż do przetestowania

Model ALM, który ma pozwolić Hederze prowadzić długoterminowe symulacje oraz aktywnie zarządzać równowagą między aktywami i zobowiązaniami, jest już gotowy, ale wymaga jeszcze testów, między innymi przez komisję ds. rezerw jądrowych. Skala niewiadomych pozostaje bardzo duża, ponieważ wysokość przyszłych wydatków będzie w znacznym stopniu zależeć od decyzji politycznych, które dopiero mają zostać podjęte.

Wciąż nie sfinalizowano porozumień z federalną spółką inwestycyjną SFPIM oraz agencją ds. długu publicznego (Agence de la dette), które mają wspierać Hederę w prowadzeniu polityki inwestycyjnej. Utworzenia wehikułu inwestycyjnego, pozwalającego agencji ds. długu zarządzać częścią środków, nie należy oczekiwać przed końcem 2026 r.

Fernandez Fernandez podkreślił, że kluczowe jest dokonywanie właściwych inwestycji, ponieważ pieniędzy traconych obecnie nie da się później odzyskać.

Opóźnienia w obejmowaniu udziałów

Z blisko 16,3 miliarda euro aktywów, którymi Hedera zarządzała 18 czerwca, 60 procent wciąż było ulokowane bardzo krótkoterminowo w złożonych produktach finansowych. Około 40 procent aktywów zainwestowano w obligacje skarbowe i ponadnarodowe. Doszło również tylko do jednego objęcia udziałów w przedsiębiorstwie – 150 milionów euro przekazano firmie Interparking w czasie, gdy Hedera nie miała jeszcze własnego komitetu inwestycyjnego.

Fernandez Fernandez przyznał, że obejmowanie udziałów jest opóźnione, zaznaczył jednak, że 16 miliardów euro nie inwestuje się jednorazowo, szczególnie na niestabilnym rynku. Rozłożenie inwestycji ma potrwać pięć lat, a najważniejsze jest podejmowanie trafnych decyzji. Ze względu na bardzo długi horyzont czasowy Hedery szczególne znaczenie mają inwestycje realizowane na początku cyklu.

Z pierwszych wyników modelu ALM wynika, że aktywa zarządzane przez Hederę powinny na początku 2031 r. osiągnąć 19,2 miliarda euro. Z tej kwoty 10 procent ma zostać ulokowane w nieruchomościach, 25 procent w spółkach belgijskich, 35 procent w międzynarodowych spółkach giełdowych i pozagiełdowych, a 30 procent w obligacjach i środkach pieniężnych, przy średnim duration na poziomie sześciu lat.