Limburgia liderem absencji chorobowej wśród nauczycieli we Flandrii

Limburgia pozostaje flamandzką prowincją z najwyższym poziomem absencji chorobowej wśród pracowników oświaty. Nigdzie indziej nauczyciele nie są tak często nieobecni w pracy z powodów zdrowotnych. Wynika to z dorocznego raportu o absencji chorobowej przygotowanego przez flamandzką agencję ds. usług oświatowych (Agentschap voor Onderwijsdiensten). Podczas gdy średnia dla Flandrii spadła w 2025 r. do 4,89 procent, w Limburgii wskaźnik utrzymał się na poziomie 5,71 procent. Szczególnie niepokojące są dane z Genk i Hasselt, przy czym to Genk znalazło się na pierwszym miejscu w całej Flandrii.

Limburgia powyżej flamandzkiej średniej

Choć ogólny wskaźnik absencji chorobowej we Flandrii spada już drugi rok z rzędu, sytuacja w Limburgii pozostaje trudna. Wynik na poziomie 5,71 procent oznacza, że prowincja ta wyraźnie przekracza średnią flamandzką.

Szczególnie wysokie wskaźniki odnotowano w Genk i Hasselt. Genk pozostaje przy tym liderem w skali całej Flandrii. To właśnie tam absencja chorobowa wśród nauczycielek szkół podstawowych sięga nawet ponad 7 procent.

Dlaczego Limburgia jest na czele zestawienia

Yves Vannijlen, sekretarz prowincjonalny związku ACOD Onderwijs, wskazuje, że wysoka pozycja Limburgii w tym zestawieniu nie jest nowym zjawiskiem. Jak podkreśla, raport o absencji chorobowej rok po roku pokazuje, że to właśnie ta prowincja przoduje pod względem nieobecności w sektorze oświaty.

Przyczyny tej utrzymującej się od lat sytuacji nie zostały jeszcze naukowo zbadane. Vannijlen mówi o możliwym splocie kilku czynników, w tym o stosunkowo starszej kadrze nauczycielskiej w części szkół. Statystyki potwierdzają, że wiek ma kluczowe znaczenie – absencja chorobowa wyraźnie rośnie wraz z wiekiem, osiągając najwyższy poziom u osób 63-letnich. Najwyższy wskaźnik notuje Limburgia, a najniższy Flandria Zachodnia.

Vannijlen zwraca również uwagę na brak tak zwanych ścieżek wygaszania kariery, co jego zdaniem jest jedną z ważnych przyczyn wysokiej absencji wśród starszych pracowników. W przeciwieństwie do sektora prywatnego nauczyciele często nie mają możliwości stopniowego zmniejszania obciążenia pod koniec kariery. W praktyce oznacza to, że muszą pracować na pełnych obrotach aż do emerytury.

Wypalenie zawodowe, stres i błędne koło

Najważniejszą przyczyną zwolnień lekarskich pozostają problemy psychospołeczne. Niemal 43 procent wszystkich dni absencji chorobowej w oświacie wiąże się z wypaleniem zawodowym, stresem albo innymi dolegliwościami tego rodzaju. Problem szczególnie mocno dotyka kadrę kierowniczą – w jej przypadku zauważalnie większa część dni nieobecności wynika właśnie z przyczyn psychospołecznych.

Presję dodatkowo zwiększa niedobór nauczycieli. Vannijlen mówi o niebezpiecznej spirali. Jak wyjaśnia, niemal każda szkoła zmaga się z brakami kadrowymi, a pozostali nauczyciele muszą przejmować obowiązki nieobecnych kolegów. To zwiększa obciążenie pracą i sprawia, że także oni stają się bardziej narażeni na wypalenie zawodowe. W ten sposób powstaje błędne koło.

Apele o wsparcie

Na alarm biją nie tylko związki zawodowe, lecz także politycy. Flamandzki przewodniczący frakcji Kris Verduyckt (Vooruit) opowiada się za wprowadzeniem asystentów oświatowych, którzy odciążyliby nauczycieli w klasach i ograniczyli administracyjną biurokrację.

ACOD również apeluje o rozwiązania systemowe, takie jak mniejsze klasy oraz ograniczenie obciążeń związanych z planowaniem pracy. Według Vannijlena przekaz do władz jest jasny – potrzebne jest pogłębione badanie przyczyn, dla których Limburgia rok po roku znajduje się na czele zestawienia. Jak podkreśla, należy pilnie sprawdzić, dlaczego ta prowincja pozostaje liderem absencji chorobowej w oświacie.

Tymczasem szkoły próbują uzupełniać braki w planach lekcji, ale przychodzi im to z coraz większym trudem. W 2025 r. jedynie 56,7 procent dni absencji chorobowej udało się skutecznie pokryć dzięki zastępstwom.