Banki marokańskie zapłacą 175 milionów euro – druga największa ugoda karna w historii belgijskiego wymiaru sprawiedliwości

Sąd karny w Brukseli zatwierdził w poniedziałek ugodę karną zawartą z marokańskim Banque centrale populaire (BCP) oraz jego spółką zależną Banque Chaabi. Łączna kwota porozumienia wynosi 175,21 miliona euro. To druga najwyższa ugoda karna w historii belgijskiego wymiaru sprawiedliwości. Porozumienie zamyka postępowanie prowadzone w Belgii, bez przyznania się do winy, i obejmuje również trzech członków kierownictwa, w tym byłego prezesa Mohameda Karima Mounira.

Zarzuty i przebieg postępowania

W poniedziałek po południu 69. izba karna sądu w Brukseli zatwierdziła ugodę między Banque centrale populaire du Maroc (BCPM), jego spółką zależną Banque Chaabi oraz prokuraturą federalną, a także trzema członkami kierownictwa. Chodzi o byłego prezesa BCPM Mohameda Karima Mounira oraz dwóch dyrektorów Banque Chaabi, Mostafę Mtalsiego i Hafida Kamala. Łączna kwota ugody wyniosła 175,21 miliona euro.

Oskarżonym zarzucano między innymi udział w organizacji przestępczej, pranie pieniędzy oraz nielegalne prowadzenie w Belgii działalności bankowej, kredytowej i ubezpieczeniowej w okresie od stycznia 2003 r. do grudnia 2022 r. Według ustaleń śledztwa oba banki działały bez wymaganych zezwoleń.

Postępowanie karne rozpoczęło się w 2018 r. 6 października 2020 r. federalna policja sądowa przeprowadziła serię przeszukań w kilku oddziałach obu banków w Brukseli. Przesłuchano również część pracowników tych instytucji.

1,3 miliarda euro przelane z Belgii do Maroka

Z informacji źródła zbliżonego do śledztwa wynika, że przez 20 lat oba banki przyjmowały gotówkę od klientów będących rezydentami Belgii, a następnie przelewały ją na rachunki otwarte w Maroku. Łączny wolumen tych operacji wyniósł 1,298 miliarda euro i objął ponad 46 000 klientów. Wszystko miało odbywać się bez zezwolenia właściwych organów.

Według elementów akt przedstawionych na rozprawie przez przewodniczącego 69. izby karnej Jeana-Luca Vandergotena oba banki uzyskały z kwestionowanej działalności znaczne korzyści majątkowe. W przypadku Banque centrale populaire wyniosły one 60,5 miliona euro, a w przypadku Banque Chaabi – 64,5 miliona euro. Zdaniem wymiaru sprawiedliwości były to dochody pochodzące z tej działalności oraz pobieranych prowizji.

Ugoda bez przyznania się do winy

Po zakończeniu śledztwa negocjacje między bankami, ich kierownictwem a prokuratorami federalnymi toczyły się z zachowaniem pełnej dyskrecji. Doprowadziły one do podpisania protokołu, który następnie musiał zostać zatwierdzony przez sędziego. Dokument kończy postępowanie i nie oznacza przyznania się oskarżonych do winy.

W komunikacie opublikowanym w poniedziałek po południu Banque centrale populaire poinformował, że wraz ze swoją spółką zależną Banque Chaabi wpłacił 174,49 miliona euro. Pozostała część kwoty przypada na trzech objętych sprawą członków kierownictwa. BCP zapewnia, że w pełni współpracował z organami sądowymi, regulacyjnymi i rynkowymi w trakcie śledztwa.

Bank podkreśla również, że zawarte porozumienie nie wpływa na sytuację finansową grupy. Według BCP nadal utrzymuje ona odpowiednie wskaźniki ostrożnościowe, które pozwalają jej kontynuować rozwój zgodnie z przyjętym planem strategicznym.

Połowa rocznych wpływów belgijskiego wymiaru sprawiedliwości

Banque centrale populaire jest drugim co do wielkości bankiem w Maroku. Jego kapitalizacja przekracza 6 miliardów euro, a przychody są wyższe niż 2 miliardy euro. W 2025 r. bank wypracował wynik netto w wysokości 515 milionów euro. Grupa BCP działa w 32 krajach na świecie, w tym w 18 państwach Afryki.

Kwota 175 milionów euro odpowiada mniej więcej połowie rocznych wpływów belgijskiego wymiaru sprawiedliwości karnej. Zbiegiem okoliczności jest to dokładnie taka sama suma dodatkowych rocznych dochodów dla skarbu państwa, na jaką rząd federalny liczy od 2029 r. w związku z niedawnymi inwestycjami w cały łańcuch finansowego wymiaru sprawiedliwości, począwszy od nowej sekcji finansowej prokuratury federalnej.

Prokuratura federalna zwróciła na to uwagę w swoim komentarzu. Jak podkreśliła, dzięki tej sprawie i osiągniętemu wynikowi prokurator federalna oraz wyspecjalizowani prokuratorzy wyraźnie pokazują, jak duże znaczenie przypisują walce z przestępczością finansową, gospodarczą i podatkową. Prokuratura zapowiedziała również zamiar zintensyfikowania tych działań poprzez utworzenie nowej sekcji finansowej.