Bruksela zaostrza przepisy dotyczące żebractwa – nowy regulamin miejski

Rada gminy miasta Bruksela przyjęła w poniedziałek wieczorem, głosami większości przy sprzeciwie opozycji, nowy regulamin dotyczący żebractwa. Dokument zakazuje żebractwa z udziałem dzieci poniżej 16. roku życia na obszarze Pentagonu oraz na placu i alei Louise. Za naruszenie przepisów grozi grzywna sięgająca 500 euro. Regulamin wprowadza również – na okres dwóch lat – zakaz żebractwa określanego jako „agresywne, natarczywe i zastraszające” na całym terytorium miasta. Po tym czasie przepisy w tej części mają zostać poddane ocenie.

Obowiązki informacyjne policji

Nowe przepisy przewidują także działania o charakterze prewencyjnym. Przy pierwszym kontakcie funkcjonariusz policji ma obowiązek poinformować osobę żebrzącą z dzieckiem poniżej 16. roku życia o obowiązujących zakazach. Informacja ta powinna obejmować zarówno zakaz żebractwa w tej formie, jak i obowiązek szkolny dzieci w wieku od 5 do 18 lat pozostających pod opieką tej osoby, a także możliwości wsparcia oferowane przez CPAS/OCMW (Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej) miasta Bruksela.

Policja ma również przekazywać informacje o prawie do objęcia dzieci w wieku od 2,5 miesiąca do 3 lat opieką w placówkach miejskich, przy pełnym finansowaniu ze strony miasta. Dotyczy to także możliwości zapisania dzieci w wieku od 3 do 18 lat do szkół miejskich, gdzie koszty edukacji również mają być pokrywane przez miasto.

Tło prawne: wyrok Rady Stanu

Poprzedni regulamin z 2022 r., który zakazywał żebractwa z udziałem dzieci na całym obszarze miasta i przewidywał grzywny w wysokości 350 euro lub wyższe, został uchylony w listopadzie ubiegłego roku przez Radę Stanu.

Najwyższy organ sądownictwa administracyjnego uznał, że gminy mogą wprowadzać sankcje tylko w sposób proporcjonalny, jasno określając zakres zakazu – jego miejsce, czas lub formę. Wcześniejszy regulamin miasta Bruksela nie spełniał tych wymogów.

Krytyka opozycji: „okrutne” i nieproporcjonalne

Opozycja – Ecolo, PTB oraz TFA – zagłosowała przeciwko przyjętemu dokumentowi, wskazując zarówno na możliwe problemy prawne, jak i kwestie merytoryczne.

Benoît Hellings (Ecolo) ocenił, że regulamin kładzie zbyt duży nacisk na aspekt bezpieczeństwa poprzez rozszerzenie zakazu żebractwa agresywnego, co określił jako „trofeum dla MR”. W jego opinii przepisy mogą prowadzić do subiektywnej interpretacji przez policję, co z kolei zwiększa ryzyko ich podważania jako nieproporcjonalnych. Radny uznał także za „okrutne” karanie żebractwa w sytuacji, gdy na poziomie federalnym MR i Les Engagés przyczyniają się – jego zdaniem – do wykluczenia z zasiłków około 60 procent osób długotrwale bezrobotnych.

Bruno Bauwens (PTB) zwrócił uwagę, że sprzeciw wobec penalizowania żebractwa nie ogranicza się wyłącznie do środowisk lewicowych. Przypomniał, że już w 2022 r. około 30 organizacji wskazywało, iż nakładanie grzywien nie rozwiązuje problemu. W jego ocenie nowe przepisy jedynie przesuwają zjawisko do innych gmin.

Mourad Maimouni (TFA) stwierdził, że większość rządząca koncentruje się na skutkach, a nie przyczynach problemu. Radny podkreślił, że choć istnieją siatki handlu ludźmi związane z żebractwem z udziałem dzieci, to ich zwalczanie powinno należeć przede wszystkim do policji.

Stanowisko burmistrza

Burmistrz Brukseli Philippe Close (PS) podkreślił, że nowy regulamin został przygotowany z uwzględnieniem wyroku Rady Stanu dotyczącego wcześniejszych przepisów. W rezultacie zakaz żebractwa z udziałem dzieci został ograniczony zarówno terytorialnie, jak i w określonym zakresie. W przypadku zakazu żebractwa agresywnego, natarczywego i zastraszającego uwzględniono również orzecznictwo Rady Stanu oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.