Minister Clarinval chce obniżyć akcyzę na paliwa – jak działa mechanizm cliquet inversé

Minister gospodarki David Clarinval (MR) zamierza zaproponować rządowi uruchomienie tzw. odwróconej zapadki (cliquet inversé) dla produktów ropopochodnych – informuje dziennik L’Echo. Mechanizm ten pozwala częściowo zrównoważyć wzrost cen na stacjach poprzez czasowe obniżenie akcyzy na paliwa. W praktyce łagodzi jednak skutki podwyżek, zamiast prowadzić do wyraźnego spadku cen.

Paliwa coraz droższe

Od wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie ceny energii w Belgii nieustannie rosną. Litr oleju napędowego przekroczył na stacjach próg 2,4 euro, natomiast litr benzyny Super 95 kosztuje już ponad 2 euro.

Na czym polega mechanizm

Na cenę litra paliwa, na przykład oleju napędowego, w nieco ponad połowie składają się koszt samego produktu oraz marża i koszty dystrybucji. Pozostałą część stanowią m.in. akcyza, wynosząca około 60 centów za litr, oraz podatek VAT w wysokości 21 procent. Belgia stosuje standardową stawkę VAT wynoszącą 21 procent, która obejmuje również paliwa silnikowe.

„W ramach mechanizmu odwróconej zapadki, gdy cena paliwa rośnie, połowa tej podwyżki, bez VAT, jest rekompensowana obniżeniem akcyzy” – wyjaśnia Vincent Orts, rzecznik belgijskiej federacji handlowców paliwami Brafco.

Ograniczony efekt dla kierowców

Mechanizm uruchomiono po raz ostatni 19 marca 2022 r., czyli cztery lata temu. Choć stał się symbolem działań mających ograniczyć skutki wysokich cen energii, jego wpływ na portfele kierowców pozostaje stosunkowo niewielki. W praktyce oznacza obniżenie ceny paliwa o około 1-2 centy za litr.

Branża proponuje jednorazową obniżkę

Zdaniem Brafco stopniowe stosowanie mechanizmu przy każdej kolejnej podwyżce cen wiąże się ze znacznym obciążeniem administracyjnym. Dlatego branża opowiada się za rozwiązaniem zastosowanym cztery lata temu. „Rząd zdecydował wtedy o jednorazowym obniżeniu akcyzy na benzynę i olej napędowy o 14,4 centa” – przypomina Vincent Orts.

Obniżka ta została następnie wycofana w ramach standardowego mechanizmu zapadki, gdy ceny paliw spadły poniżej określonych progów.