Coraz więcej osób pracuje po 66. roku życia – nowy bonus emerytalny nie zawsze się jednak opłaca

Praca po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego nadal pozostaje zjawiskiem marginalnym, ale stopniowo zyskuje na znaczeniu. W pierwszym półroczu 2026 r. 2,03 procent pracowników miało 66 lat lub więcej, wobec 1,60 procent rok wcześniej – wynika z analizy firmy Acerta obejmującej 390 000 pracowników. Liczba osób w tej grupie wzrosła w ciągu roku o 24,4 procent.

Acerta wskazuje, że jednym z możliwych wyjaśnień tego zjawiska jest nowy bonus emerytalny, którego licznik działa z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Mechanizm pozwala osobom przedłużającym aktywność zawodową poza ustawowy wiek emerytalny zwiększyć przyszłe świadczenie. Bonus wynosi 2 procent za każdy dodatkowy rok pracy dla osób urodzonych przed 1963 r., 4 procent dla urodzonych w latach 1963-1972 oraz 5 procent dla osób urodzonych od 1973 r.

Szerzej rzecz ujmując, rynek pracy się starzeje. Średni wiek pracowników wzrósł z 42,4 roku w 2018 r. do 44,1 roku w 2026 r. W połowie 2026 r. 12 procent zatrudnionych miało 60 lat lub więcej.

Bonus niekoniecznie opłacalny

Odkładanie przejścia na emeryturę wyłącznie po to, by skorzystać z bonusu, nie musi być jednak korzystną decyzją finansową. Michel Wuyts, dyrektor organizacji Fediplus, radzi raczej przejść na emeryturę i jednocześnie kontynuować pracę, ponieważ oba dochody można łączyć bez ograniczeń.

Przytoczony przez niego przykład dobrze pokazuje różnicę. Osoba, która przez trzy lata zrezygnuje z emerytury netto w wysokości 1 974,44 euro miesięcznie, straci blisko 71 000 euro świadczenia. W zamian, jeśli urodziła się w 1975 r., trzy dodatkowe lata pracy przyniosą jej później wzrost emerytury netto o 248,15 euro miesięcznie.

Jak działa bonus i malus emerytalny

Mechanizm ilustruje przykład Jana, który ma otrzymywać ustawową emeryturę brutto w wysokości 2 400 euro, czyli 1 974,44 euro netto. Jeśli zdecyduje się przejść na emeryturę trzy lata wcześniej i urodził się w 1962 r., zastosowany zostanie malus w wysokości 6 procent, czyli 2 procent za każdy rok. Oznacza to stratę 79,43 euro miesięcznie. Gdyby Jan urodził się w 1975 r., malus wyniósłby 15 procent, czyli 5 procent za każdy rok, co przełożyłoby się na miesięczną stratę 198,61 euro.

Jeżeli natomiast Jan zdecyduje się pracować jeszcze przez trzy lata po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego, jego ustawowa emerytura brutto wzrośnie z 2 400 do około 2 550 euro. To właśnie od tej kwoty naliczany będzie bonus. Ponieważ Jan urodził się w 1962 r., otrzyma bonus w wysokości 6 procent, co oznacza zysk 145 euro miesięcznie w porównaniu z podstawową emeryturą ustawową. Gdyby urodził się w 1975 r., bonus wyniósłby 15 procent, a zysk sięgnąłby 248,15 euro miesięcznie.