Co dziesiąty pracownik doświadczył mobbingu w pracy – drastyczny przypadek w zakładach BASF w Antwerpii

Co dziesiąty pracownik w ciągu ostatnich pięciu lat zetknął się z mobbingiem w miejscu pracy. Tak wynika z szeroko zakrojonego badania przeprowadzonego przez zewnętrzną służbę prewencyjną IDEWE. Skala problemu znalazła odzwierciedlenie również w głośnej sprawie z zakładów chemicznych BASF w Antwerpii, gdzie były brygadzista stanął przed sądem pod zarzutem ciężkiego mobbingu wobec nowego pracownika.

Mobbing poważnie wpływa na zdrowie psychiczne

IDEWE co roku analizuje sytuację pracowników i przedsiębiorstw. Na potrzeby najnowszego badania, przygotowanego wspólnie z KU Leuven, przeanalizowano dane 229 000 pracowników z lat 2020-2025.

Wyniki wskazują, że mobbing ma bardzo poważne konsekwencje dla zdrowia psychicznego i dobrostanu pracowników. Toksyczne zachowania zwiększają ryzyko wypalenia zawodowego, prowadzą do silnego obciążenia psychicznego i często kończą się długotrwałą niezdolnością do pracy. Powrót do obowiązków zawodowych po takich doświadczeniach bywa później wyjątkowo trudny.

Profesor medycyny pracy Lode Godderis z IDEWE podkreśla, że mobbingu nie można sprowadzać do zwykłego konfliktu między współpracownikami. Jego zdaniem jest to realne zagrożenie dla zdrowia.

Czym różni się mobbing od dokuczania

Aby dane zachowanie zostało uznane za mobbing, muszą zostać spełnione trzy warunki. Nie może chodzić o pojedyncze zdarzenie – działania muszą się powtarzać, trwać przez dłuższy czas i systematycznie naruszać godność lub dobrostan ofiary.

Jak wyjaśnia Godderis, istnieje wyraźna różnica między mobbingiem a zwykłym dokuczaniem. W przypadku dokuczania może jeszcze występować element żartu lub zabawy, natomiast mobbing ma na celu uderzenie w integralność i poczucie bezpieczeństwa drugiej osoby.

Mobbing może przyjmować bardzo różne formy – od otwartej agresji fizycznej po subtelny terror psychiczny. Najczęściej ofiary wskazują na rozsiewanie plotek, ukrywanie ważnych informacji czy wykluczanie z grupy. Szczególnie te ostatnie zachowania utrudniają pracownikom prawidłowe wykonywanie obowiązków i pogłębiają izolację.

Problem związany z kulturą pracy

Eksperci zwracają uwagę, że mobbing rzadko jest wyłącznie problemem jednej osoby. Dużą rolę odgrywa środowisko pracy oraz kultura organizacyjna firmy.

Według Godderisa wysoka presja zawodowa, brak czasu na rozmowę i słabe zarządzanie konfliktami sprzyjają narastaniu napięć w zespołach. Dlatego organizacje powinny reagować odpowiednio wcześnie i koncentrować się na działaniach zapobiegawczych.

Kluczowe znaczenie mają między innymi jasny podział obowiązków, dobra komunikacja oraz łatwy dostęp do osoby zaufania. Chodzi o stworzenie bezpiecznego środowiska pracy, w którym pracownicy nie obawiają się zgłaszać problemów.

Jak podkreśla Godderis, fakt, że nadal co dziesiąty pracownik doświadcza mobbingu, pokazuje, jak trwałym problemem pozostaje to zjawisko.

Drastyczna sprawa w zakładach BASF

Skrajnym przykładem eskalacji przemocy w miejscu pracy jest sprawa rozpatrywana przez sąd karny w Antwerpii. Na ławie oskarżonych zasiadł były brygadzista z zakładów BASF.

Mężczyzna odpowiada za mobbing, nieludzkie traktowanie oraz umyślne pobicie i spowodowanie obrażeń ciała wobec nowego członka zespołu.

Według ustaleń śledczych sytuacja początkowo ograniczała się do upokarzających komentarzy i słownego nękania, jednak z czasem przerodziła się w przemoc fizyczną. Do jedzenia ofiary dolewano mleko czekoladowe, a drzwi toalety wyważano monetą, by uniemożliwić jej prywatność.

Mobbing trwał przez wiele miesięcy i – według prokuratury – osiągnął punkt kulminacyjny, gdy brygadzista miał próbować udusić współpracownika plastikową torbą. Ogłoszenie wyroku w tej sprawie zaplanowano na jutro.