Walonia szykuje reformę systemu titres-services – minister Jeholet ostrzega przed końcem obecnego modelu

Waloński minister pracy Pierre-Yves Jeholet (MR) zapowiada szeroką reformę systemu bonów usługowych titres-services. We wtorek w komisji parlamentu Walonii zostanie zaprezentowany raport przygotowany przez firmę Idea Consult, który przedstawia trudną sytuację całego sektora. Dokument wskazuje m.in. na problemy z rentownością przedsiębiorstw, rosnące koszty publicznego finansowania, niedobór pracowników oraz starzenie się zatrudnionych osób. Zdaniem ministra obecny model wyczerpuje swoje możliwości, dlatego konieczne są zmiany mające poprawić atrakcyjność sektora, jego dostępność oraz stabilność finansową.

Rosnące koszty publiczne i ograniczone możliwości podwyżek

W styczniu 2025 r. cena nominalna jednego bonu została podniesiona o 1 euro i obecnie wynosi 10,40 euro za pierwszych 175 bonów. W Walonii z systemu korzysta około 293 000 osób, a blisko 90 procent użytkowników nie przekracza rocznie limitu 175 bonów. Do kosztów dochodzą również opłaty administracyjne, które – po decyzji Rady Stanu – firmy z sektora ponownie mogą doliczać swoim klientom.

Pomimo podwyżek poziom subsydiowania systemu pozostaje bardzo wysoki. Jak podkreśla Pierre-Yves Jeholet, rzeczywisty koszt jednej usługi wynosi obecnie 30,55 euro, co oznacza, że region dopłaca aż 20,15 euro do każdego wykorzystanego bonu. Wydatki publiczne związane z systemem wzrosły między 2016 a 2024 r. z 430 mln do 595 mln euro, czyli o ponad 38 procent. Minister zaznacza, że dalsze zwiększanie nakładów finansowych nie jest już możliwe.

Równocześnie pole manewru w zakresie kolejnych podwyżek dla klientów jest ograniczone. Mimo częściowego odliczenia podatkowego cena bonów zaczyna być postrzegana jako zbyt wysoka. Badania pokazują, że ponad 70 procent użytkowników nadal jest zadowolonych z usługi, jednak 38 procent osób, które zrezygnowały z systemu, wskazało właśnie koszty jako główny powód odejścia. Minister obawia się, że dalszy wzrost cen może zachęcać część mieszkańców do rezygnacji z legalnych usług lub do korzystania z pracy na czarno. Walka z nieformalnym zatrudnieniem była natomiast jednym z podstawowych celów stworzenia systemu titres-services.

Co trzecia pracownica ma ponad 50 lat

Planowana reforma ma dotyczyć również warunków pracy w samym sektorze, który jest sfeminizowany w ponad 90 procentach. W Walonii w ramach systemu zatrudnionych jest 44 680 osób, jednak między 2021 a 2024 r. liczba pracowników spadła o 4,6 procent. Pierre-Yves Jeholet zwraca uwagę, że firmy mają coraz większe trudności z rekrutacją nowych osób.

Sektor opiera się głównie na pracy w niepełnym wymiarze godzin. Średni tygodniowy czas pracy wynosi 17,03 godziny. Minister podkreśla, że 86 procent osób pracujących na część etatu wybrało taki model dobrowolnie. W praktyce decyzja ta często wynika jednak z dużego obciążenia fizycznego związanego z wykonywaniem zawodu. Dodatkowym problemem jest starzenie się kadr – już 33,3 procent pracownic ma ponad 50 lat. Dla porównania, w 2016 r. odsetek ten wynosił 25,4 procent. Dane te pokazują trudności z przyciąganiem młodszych pracowników do sektora.

Praca w usługach domowych wiąże się również z licznymi problemami zdrowotnymi, szczególnie dotyczącymi układu mięśniowo-szkieletowego. Obecnie 13,5 procent pracownic pozostaje niezdolnych do pracy przez okres dłuższy niż rok, natomiast krótkoterminowa absencja chorobowa osiąga poziom 16,3 procent.

Zróżnicowana struktura sektora

Minister przedstawił również dane dotyczące funkcjonowania przedsiębiorstw działających w systemie titres-services. Spośród zatwierdzonych podmiotów 66,8 procent stanowią firmy prywatne, które zapewniają 75,5 procent wszystkich miejsc pracy w sektorze. Pozostałą część tworzą przedsiębiorstwa ekonomii społecznej oraz – w mniejszym stopniu – struktury publiczne.

Taki podział oznacza także różnice w modelach finansowania. Część podmiotów pełni jednocześnie funkcję reintegracji społeczno-zawodowej i otrzymuje dodatkowe wsparcie publiczne przeznaczone na realizację tych zadań. Może to wpływać na ich sytuację finansową i poziom rentowności.

Reforma jeszcze przed wakacjami

Pierre-Yves Jeholet zapowiada, że po zakończeniu debat w komisji parlamentarnej projekt reformy powinien zostać przedstawiony rządowi Walonii jeszcze przed letnią przerwą parlamentarną. Nowe przepisy miałyby wejść w życie w przyszłym roku.

Minister podkreśla, że celem reformy jest jednoczesne zwiększenie atrakcyjności sektora dla pracownic, poprawa jego stabilności finansowej oraz utrzymanie dostępnych cen dla użytkowników systemu. Pierre-Yves Jeholet zapewnia również, że rozpoczyna debatę bez wykluczania żadnych propozycji i pozostaje otwarty na różne rozwiązania dotyczące przyszłości titres-services.