Koniec statutowych rekrutacji na kolei. Komisja Izby zatwierdziła projekt reformy

Komisja ds. mobilności Izby Reprezentantów przyjęła we wtorek w drugim czytaniu projekt ustawy dotyczący modernizacji belgijskiego sektora kolejowego. Jedną z kluczowych zmian jest zakończenie zatrudniania nowych pracowników na podstawie statusu urzędniczego od 1 czerwca tego roku. Projekt przewiduje także powołanie nowego organu do rozstrzygania sporów społecznych, w którym zasiądzie sześciu przedstawicieli spółek kolejowych oraz trzech reprezentantów związków zawodowych. Obecnie około 86 procent pracowników kolei posiada status urzędniczy, co oznacza, że planowane zmiany mają charakter przełomowy dla całego sektora.

Kontekst polityczny i protest związków zawodowych

Poranna wizyta około trzydziestu przedstawicieli związku CGSP w gabinecie ministra mobilności Jean-Luca Crucke (Les Engagés) nie wpłynęła na przebieg prac legislacyjnych. Mimo obecności związkowców komisja ds. mobilności Izby Reprezentantów przyjęła projekt ustawy.

Minister Jean-Luc Crucke bronił proponowanych rozwiązań, wskazując, że są one efektem szerokich analiz i konsultacji dotyczących przyszłości kolei. Opozycja przedstawiła jednak odmienne stanowisko. Partia PS uznała projekt za decyzję polityczną prowadzącą do skrajnego uelastycznienia zatrudnienia.

Trzy główne zmiany w projekcie

Projekt, który musi jeszcze zostać poddany głosowaniu na posiedzeniu plenarnym Izby, zakłada trzy zasadnicze reformy. Pierwszą jest zakończenie rekrutacji na status urzędniczy od 1 czerwca, co oznacza fundamentalną zmianę w sektorze, gdzie ten model zatrudnienia nadal dominuje.

Termin ten wynika bezpośrednio z decyzji rządu. Od 1 czerwca wzrosną składki pracodawcy od nowych pracowników zatrudnianych na zasadach statutowych. W praktyce sprawi to, że dalsze zatrudnianie w tym systemie stanie się dla spółek kolejowych nieopłacalne.

Minister zapewnił, że projekt nie narusza praw nabytych obecnych pracowników. Opozycja podkreśla jednak, że zmiany mogą pogorszyć warunki pracy i obniżyć atrakcyjność zawodu, co w dłuższej perspektywie może mieć wpływ także na poziom bezpieczeństwa.

Zmiany w zarządzaniu i dialogu społecznym

Drugą istotną zmianą jest przekazanie części kompetencji związanych z zarządzaniem personelem z HR Rail do spółek SNCB/NMBS oraz Infrabel. Trzecim elementem reformy jest modyfikacja zasad prowadzenia dialogu społecznego w sektorze kolejowym.

Po uwagach Rady Stanu rząd zdecydował się podzielić projekt na dwa odrębne akty prawne. Regulacje dotyczące renegocjacji obowiązującej umowy zbiorowej, obejmującej 14 procent pracowników kontraktowych, zostaną ujęte w osobnej ustawie procedowanej w późniejszym terminie.

Nowy organ do rozwiązywania sporów

Projekt przyjęty przez komisję przewiduje utworzenie tzw. komitetu eskalacyjnego, który będzie zajmował się rozstrzyganiem sporów w przypadku impasu w negocjacjach społecznych.

W jego skład wejdą trzej dyrektorzy spółek Infrabel, SNCB/NMBS oraz HR Rail, a także trzej przewodniczący rad nadzorczych tych przedsiębiorstw. Stronę związkową reprezentować będą trzy osoby z uznanych organizacji związkowych oraz obserwator z ramienia SLFP, który nie będzie posiadał prawa głosu.

Opozycja krytykuje zaproponowany skład organu, wskazując na brak równowagi między stronami. Z kolei minister przekonuje, że mechanizm ten pozwoli skutecznie przełamywać impasy i umożliwi kontynuowanie negocjacji nawet w sytuacji długotrwałego braku porozumienia.