Brukselskie meczety planują masową rozbudowę – brak miejsca zmusza wiernych do modlitwy na ulicy

Co najmniej kilkanaście meczetów w Brukseli przygotowuje się do rozbudowy istniejących obiektów lub zakupu nowych nieruchomości. Inwestycje, finansowane niemal wyłącznie z darowizn wiernych, mają odpowiedzieć na rosnący problem niedoboru przestrzeni modlitewnej. W trakcie piątkowych nabożeństw oraz najważniejszych świąt religijnych wiele świątyń nie jest w stanie pomieścić wszystkich uczestników, co zmusza część wiernych do modlitwy na zewnątrz. Planowane przedsięwzięcia mają różną skalę – od dobudowy dodatkowych kondygnacji po zakup całych kompleksów budynków.

Milionowe zbiórki na nowe obiekty

Na podstawie informacji publikowanych w mediach społecznościowych redakcja BRUZZ zidentyfikowała co najmniej czternaście projektów obejmujących zakup nieruchomości, trwające remonty lub budowę nowych obiektów. Meczet Al Firdaws na Schaerbeek poinformował w lutym o postępach prac nad nowym budynkiem, który ma zapewnić osobne przestrzenie modlitewne dla mężczyzn i kobiet, a także pomieszczenia przeznaczone do nauki Koranu i języka arabskiego.

Meczet El Chatibi na Laken zebrał na początku marca około 1 000 000 euro na zakup przylegającego kompleksu o powierzchni 1 400 metrów kwadratowych, będącego wcześniej magazynem części samochodowych. Do sfinalizowania zakupu potrzebne jest jeszcze 270 000 euro. Część nowej przestrzeni ma zostać przeznaczona na wynajem, co pozwoli na generowanie stałych dochodów.

Z kolei meczet Al-Jadid przy boulevard Lemonnier w centrum Brukseli prowadzi zbiórkę 1,1 miliona euro na zakup sąsiedniego budynku. Centre El Hikma na Forest potrzebuje około 400 000 euro na rozbudowę o dodatkowe piętro, natomiast Centre Malik Ibn Anas na Ganshoren planuje budowę pierwszego meczetu w tej gminie.

Nowoczesny meczet w Jette za 2,5 miliona euro

Jednym z najbardziej rozbudowanych projektów jest inwestycja stowarzyszenia Averroes przy Esseghemstraat w Jette. W 2019 r. projekt nie uzyskał zgody komisji uzgodnieniowej ze względu na obawy dotyczące natężenia ruchu i hałasu, jednak na początku ubiegłego roku otrzymał ostateczne pozwolenie. Do połowy lutego udało się zebrać około 1 000 000 euro, przy docelowym budżecie wynoszącym 2,5 miliona euro.

Planowany czterokondygnacyjny budynek ma pełnić funkcję nie tylko miejsca modlitwy. Projekt zakłada także utworzenie sal lekcyjnych, przestrzeni konferencyjnej, strefy wypoczynkowej z kafeterią oraz sali fitness. Inwestycja wpisuje się w szerszy trend przekształcania meczetów w wielofunkcyjne centra życia społecznego.

Brak miejsca głównym powodem rozbudowy

Najczęściej wskazywaną przyczyną rozbudowy jest niedobór przestrzeni. Karim Abbas z meczetu Assouna na Anderlechcie podkreśla, że w piątki – najważniejszy dzień modlitwy – obiekt jest przepełniony. W standardowych tygodniach brakuje miejsc dla około 10 procent wiernych, natomiast podczas najważniejszych świąt deficyt sięga nawet 25 procent. Oznacza to, że od 400 do 500 osób nie może wejść do środka. W takich sytuacjach zarząd występuje do władz gminy o zgodę na organizowanie modlitwy na ulicy. Meczet prowadzi obecnie zbiórkę 500 000 euro na zakup sąsiedniego budynku.

Podobne trudności występują w meczecie Al-Azhar na Saint-Josse. Obiekt może pomieścić około 300 osób, podczas gdy zapotrzebowanie w piątki i w okresie ramadanu jest dwukrotnie wyższe. Przedstawiciele meczetu wskazują, że większa przestrzeń umożliwiłaby także rozwinięcie działalności społecznej, w tym przygotowywanie posiłków dla osób potrzebujących czy organizację ceremonii pogrzebowych.

Rosnąca społeczność i nowe potrzeby

Brak oficjalnych danych dotyczących wyznania mieszkańców Belgii utrudnia dokładne określenie liczby muzułmanów. Szacuje się jednak, że stanowią oni około 25 procent ludności Brukseli. Wzrost liczby wiernych wynika zarówno z migracji, jak i przyrostu naturalnego.

Eksperci zwracają uwagę, że wiele meczetów powstało kilkadziesiąt lat temu w niewielkich budynkach, które od początku nie były przystosowane do obsługi dużych społeczności. Zmieniają się także potrzeby użytkowników. Coraz częściej ceremonie pogrzebowe odbywają się lokalnie, zamiast w krajach pochodzenia, co zwiększa zapotrzebowanie na przestrzeń. Równocześnie rośnie udział kobiet w życiu religijnym, podczas gdy w wielu meczetach przeznaczone dla nich pomieszczenia są niewielkie i mają ograniczoną funkcjonalność.

Według przedstawicieli brukselskich organizacji meczetów ogólny deficyt miejsc może wynosić około 15 procent. Szczególne potrzeby dotyczą młodzieży i kobiet, dla których konieczne jest tworzenie odpowiednich warunków do aktywności religijnej i społecznej.

Finansowanie wyłącznie z darowizn wiernych

Inwestycje realizowane są niemal wyłącznie dzięki dobrowolnym wpłatom wiernych. Finansowanie obejmuje zarówno duże projekty budowlane, jak i bieżące koszty funkcjonowania obiektów, w tym opłaty za media czy utrzymanie infrastruktury.

Uzyskanie wsparcia publicznego jest możliwe jedynie po uzyskaniu oficjalnego uznania meczetu, co wiąże się z długotrwałą procedurą administracyjną. W Brukseli funkcjonuje około 25 uznanych meczetów, jednak wiele innych działa bez tego statusu. W niektórych przypadkach proces uznania trwa nawet kilkanaście lat.

Przedstawiciele środowisk muzułmańskich wskazują, że uproszczenie procedur mogłoby ułatwić funkcjonowanie meczetów zarówno pod względem finansowym, jak i organizacyjnym, a także sprzyjać ich integracji w ramach lokalnych społeczności.