Maxime Prévot chce zwiększenia dostaw norweskiego gazu – wizyta państwowa w cieniu napięć na Bliskim Wschodzie

Kwestie energetyczne dominują podczas trzydniowej wizyty państwowej belgijskiej delegacji w Norwegii, która rozpoczęła się we wtorek. W skład delegacji wchodzą król Filip, królowa Matylda, kilku ministrów, przedstawiciele biznesu oraz środowisk akademickich. Belgia odwiedza jednego z kluczowych europejskich dostawców gazu i ropy. Minister spraw zagranicznych Maxime Prévot (Les Engagés) prowadzi rozmowy z norweskimi władzami na temat zwiększenia dostaw surowców energetycznych, podkreślając rosnącą potrzebę dywersyfikacji źródeł w kontekście konfliktu na Bliskim Wschodzie.

Trzy filary diagnozy energetycznej

Szef belgijskiej dyplomacji przedstawił swoją ocenę sytuacji energetycznej w trzech głównych punktach. Po pierwsze, uznał, że zbyt szybkie odchodzenie od energetyki jądrowej – bez przygotowania realnej alternatywy – było błędem. Rząd koalicji Arizona planuje ponownie inwestować w ten sektor. Również przewodnicząca Komisji Europejskiej przyznała, że Europa zbyt wcześnie ograniczyła wykorzystanie energii jądrowej, co zwiększyło jej zależność od importu, szczególnie w sytuacji, gdy rozwój odnawialnych źródeł energii nie nadążał za zapotrzebowaniem.

Po drugie, Prévot wskazał, że kryzys na Bliskim Wschodzie unaocznił brak realnej autonomii energetycznej Europy. Jego zdaniem konieczne jest przyspieszenie działań w tym zakresie, aby ograniczyć podatność na zewnętrzne wstrząsy, które mogą wpływać na konkurencyjność gospodarki.

Po trzecie, minister zwrócił uwagę na narastającą sprzeczność w polityce energetycznej. Europa jednocześnie odcina się od rosyjskich dostaw, obawia się zależności od Chin, poddaje w wątpliwość stabilność relacji ze Stanami Zjednoczonymi, a przy tym zaniedbuje relacje z krajami Zatoki Perskiej. Prévot podkreślił, że należy odpowiednio reagować na sygnały solidarnościowe płynące z tego regionu. Jednocześnie zaznaczył, że długofalowym rozwiązaniem pozostaje rozwój energii odnawialnej.

Zeebrugge jako gazowy hub Europy

Wizyta wpisuje się w wieloletnią współpracę energetyczną Belgii i Norwegii. Port w Zeebrugge odgrywa istotną rolę jako europejski węzeł gazowy – trafiający tam gaz z Norwegii, Kataru i innych kierunków jest dalej dystrybuowany m.in. do Francji i Hiszpanii. Oba kraje łączy jeden z najdłuższych gazociągów na świecie o długości 814 km. Około 90 procent belgijskiego importu z Norwegii stanowią gaz i ropa naftowa.

Obecna sytuacja geopolityczna nadaje tym rozmowom szczególną wagę. Irańskie ataki poważnie uszkodziły infrastrukturę LNG w Katarze, który zapowiedział wypowiedzenie części kontraktów, również z Belgią. Odbudowa instalacji ma potrwać kilka lat. Jednocześnie planowane prace konserwacyjne przy belgijskich reaktorach jądrowych dodatkowo zwiększają presję na zapewnienie stabilnych dostaw energii. Prévot podkreślił, że choć opinia publiczna skupia się głównie na cenach paliw, to jest to tylko widoczny fragment znacznie szerszego problemu.

Norwegia blisko limitów, ale rozważa opcje z północy

Podczas rozmów z norweskim ministrem spraw zagranicznych Espenem Barthem pojawiła się kwestia zwiększenia dostaw. Norwegia funkcjonuje jednak obecnie blisko maksymalnych możliwości eksportowych gazu i ropy. Wskazano natomiast potencjalną możliwość wykorzystania LNG transportowanego drogą morską z instalacji zlokalizowanych na dalekiej północy kraju.

Nie brakuje jednak przeszkód. Premier Norwegii zwrócił uwagę na stanowisko Parlamentu Europejskiego, który opowiedział się za zakazem importu surowców z regionu Arktyki. Choć decyzja była wymierzona głównie w rosyjskie dostawy, mogłaby objąć również norweskie źródła. Prévot zapowiedział, że po powrocie do Belgii przedyskutuje tę kwestię z ministrem energii Mathieu Bihetem.

Nowy gazociąg do transportu CO2

Oprócz kwestii dostaw energii oba kraje zawarły porozumienie dotyczące budowy nowego gazociągu do transportu dwutlenku węgla. Belgia ma dzięki temu stać się ważnym europejskim centrum wychwytywania CO2 i jego transportu do Norwegii, gdzie będzie on składowany pod dnem Morza Północnego.

Norwegia posiada ponad 30-letnie doświadczenie w podziemnym magazynowaniu dwutlenku węgla. Zeebrugge ma pełnić funkcję kluczowego węzła logistycznego dla transportu CO2 pochodzącego z przemysłu ciężkiego w Europie, w szczególności z sektora stalowego i cementowego.

Ceny paliw a dyscyplina budżetowa

W kontekście rosnących cen paliw oraz postulatów dotyczących interwencji państwa, Prévot – mimo że jego ugrupowanie popiera wprowadzenie limitu cen – opowiedział się za ostrożnym podejściem prezentowanym przez premiera Barta De Wevera. Przy konieczności znalezienia oszczędności rzędu kilku miliardów euro w budżecie, wprowadzanie nowych form wsparcia mogłoby prowadzić do kolejnych problemów finansowych w przyszłości.

Minister zaapelował o rozwagę i unikanie pochopnych decyzji, podkreślając, że krótkoterminowe działania nie mogą odbywać się kosztem stabilności finansów publicznych.