Na wniosek flamandzkiej minister edukacji Zuhal Demir (N-VA) rząd Flandrii zdecydował o przeprowadzeniu szerokiej reformy systemu kształcenia przyszłych nauczycieli. Nowe przepisy wprowadzają jasno określone wymagania dotyczące wiedzy, jaką muszą opanować studenci kierunków nauczycielskich, obowiązkowe egzaminy sprawdzające podstawowe kompetencje oraz bardziej rygorystyczne kryteria wobec wykładowców prowadzących zajęcia na uczelniach przygotowujących do zawodu nauczyciela. Celem zmian jest poprawa jakości edukacji we Flandrii. Nowe programy nauczania mają wejść w życie od roku akademickiego 2027-2028.
Wiążące testy z języka, matematyki i francuskiego
Zmiany obejmą studia przygotowujące do pracy w przedszkolach, szkołach podstawowych i średnich, prowadzone przez wyższe szkoły zawodowe (hogescholen). Jedną z kluczowych nowości będzie zastąpienie dotychczasowego testu wstępnego obowiązkowym egzaminem z języka niderlandzkiego dla wszystkich studentów kierunków nauczycielskich. Osoby przygotowujące się do pracy w szkołach podstawowych będą dodatkowo musiały zdać testy sprawdzające podstawową wiedzę z matematyki oraz znajomość języka francuskiego.
Studenci, którzy nie zaliczą tych egzaminów do końca pierwszego roku studiów, nie będą mogli rozpocząć praktyk w szkołach. Minister Demir podkreśliła, że nauczyciele ponoszą ogromną odpowiedzialność – to właśnie oni uczą dzieci czytać, pisać i liczyć. Dlatego konieczne jest upewnienie się, że osoby stojące przed klasą same bardzo dobrze opanowały te podstawowe umiejętności.
Wykładowcy muszą znać realia szkolne
Reforma przewiduje również zmiany dotyczące kadry akademickiej kształcącej przyszłych nauczycieli. Wykładowcy prowadzący zajęcia na kierunkach nauczycielskich będą musieli posiadać praktyczne doświadczenie w pracy w przedszkolach, szkołach podstawowych lub średnich. Osoby, które takiego doświadczenia nie mają, będą zobowiązane do odbycia staży w placówkach oświatowych.
Jak zaznaczyła minister Demir, osoby szkolące przyszłych nauczycieli powinny dobrze znać realia pracy w klasie oraz codzienne wyzwania, z jakimi mierzą się nauczyciele.
Ściślejsza współpraca uczelni ze szkołami
Kolejnym ważnym elementem reformy jest rozwijanie trwałej współpracy między wyższymi szkołami zawodowymi prowadzącymi kierunki nauczycielskie a szkołami podstawowymi i średnimi. To właśnie w tych placówkach absolwenci studiów będą później pracować.
Zdaniem minister Demir taka współpraca pozwoli uczelniom lepiej rozumieć realne potrzeby szkół i skuteczniej przygotowywać studentów do przyszłej pracy. Zbliżenie procesu kształcenia do codziennych realiów szkolnych ma także ułatwić młodym nauczycielom rozpoczęcie kariery zawodowej.
Lepsze przygotowanie do pierwszych lat pracy może również zwiększyć szanse na to, że młodzi nauczyciele pozostaną w zawodzie na dłużej. W ostatnich latach odejścia z zawodu po kilku latach pracy stały się jednym z poważniejszych problemów flamandzkiego systemu edukacji.
Trzy filary nowego programu kształcenia
Minister Demir podkreśliła, że nowe programy studiów powinny koncentrować się na trzech podstawowych obszarach. Pierwszym są solidne podstawy merytoryczne z zakresu nauczanego przedmiotu. Drugim – dydaktyka przedmiotowa, czyli metody skutecznego przekazywania wiedzy. Trzecim – kompetencje pedagogiczne związane z prowadzeniem klasy i pracą z uczniami.
Według rządu Flandrii każdy nowy nauczyciel powinien posiadać wspólną, solidną bazę kompetencji obejmującą właśnie te trzy filary.
Start od roku akademickiego 2027-2028
Zreformowane programy kształcenia nauczycieli mają zacząć obowiązywać od roku akademickiego 2027-2028. Harmonogram zmian został tak zaplanowany, aby pierwsi absolwenci nowych studiów trafili do szkół w momencie wprowadzenia obowiązkowych nowych celów minimalnych w szkolnictwie podstawowym.
Dzięki temu nowi nauczyciele będą lepiej przygotowani do realizacji zaktualizowanych wymagań programowych oraz do pracy w zmieniającym się systemie edukacji we Flandrii.
