Federalny poseł N-VA Wouter Raskin złożył w środę 21 stycznia 2026 r. projekt ustawy, który zakłada zniesienie obowiązku finansowania przez ośrodki pomocy społecznej CPAS/OCMW dodatkowych składek na rzecz kas chorych. Inicjatywa wpisuje się w szerszą strategię flamandzkiej partii nacjonalistycznej, od dłuższego czasu postulującej ograniczenie i przedefiniowanie roli mutualités w belgijskim systemie opieki zdrowotnej. Propozycja dotyczy składek wynoszących około 120 euro rocznie w przypadku osoby samotnej i już teraz zapowiada się jako temat sporny w ramach koalicji rządowej Arizona.
Obecny system wsparcia przez ośrodki pomocy społecznej
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ośrodki pomocy społecznej CPAS/OCMW mogą pokrywać koszty dodatkowych składek na kasy chorych dla osób, które wykażą realną potrzebę takiego wsparcia. Beneficjenci muszą udowodnić trudną sytuację materialną, aby uzyskać pomoc w tym zakresie. Wydatki te są ujmowane jako osobna pozycja w budżetach lokalnych ośrodków pomocy społecznej na terenie całej Belgii.
W przypadku osoby samotnej roczna składka wynosi około 120 euro. Choć kwota ta może wydawać się relatywnie niewielka, w skali gmin i miast generuje ona istotne obciążenie finansowe. Lokalne ośrodki już dziś sygnalizują rosnące koszty związane z pomocą społeczną, a finansowanie dodatkowych składek zdrowotnych stanowi jeden z elementów tego systemu od wielu lat.
Argumentacja N-VA – granica między ubezpieczeniem obowiązkowym a dodatkowymi świadczeniami
W uzasadnieniu projektu Wouter Raskin podkreśla, że składki refundowane przez CPAS/OCMW nie dotyczą obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, lecz odnoszą się do ubezpieczenia dodatkowego. Jak zaznacza poseł, chodzi o pakiety oferujące uzupełniające zwroty kosztów i świadczenia, które nie są częścią podstawowej opieki medycznej gwarantowanej przez państwo.
Według Raskina składki te umożliwiają korzystanie z takich benefitów jak premie z tytułu narodzin dziecka, zwrot kosztów sesji akupunktury czy dofinansowanie karnetów sportowych. W ocenie N-VA finansowanie tego typu świadczeń ze środków przeznaczonych na pomoc społeczną nie jest uzasadnione i wykracza poza pierwotną misję CPAS/OCMW.
Szerszy kontekst – kolejne próby reformy kas chorych
Inicjatywa Raskina nie jest odosobniona. N-VA od dłuższego czasu konsekwentnie krytykuje funkcjonowanie kas chorych i domaga się ograniczenia ich roli w systemie opieki zdrowotnej oraz ubezpieczeń społecznych. Partia kwestionuje zarówno zakres działalności mutualités, jak i sposób ich finansowania.
Na początku stycznia 2026 r. liberalna partia MR, będąca koalicjantem N-VA w rządzie federalnym, zaproponowała podniesienie podatków nakładanych na kasy chorych. Pomysł ten zyskał poparcie ministra finansów Jana Jambona z N-VA, jednak spotkał się ze sprzeciwem innego partnera koalicji Arizona – chadeckiej partii Les Engagés. Rozbieżności te pokazują, że temat reformy kas chorych pozostaje jednym z bardziej kontrowersyjnych punktów agendy rządowej i może prowadzić do dalszych napięć politycznych.
