Brak daty emerytury na mypension.be – urząd tłumaczy, dlaczego symulacje wciąż są wyłączone

Wiele osób nie widzi obecnie na portalu mypension.be ani najbliższej możliwej daty przejścia na emeryturę, ani szacowanej wysokości świadczenia. Czasowe wyłączenie symulacji było zapowiadane i wiąże się z wdrażaniem reformy emerytalnej, ale problem nie dotyczy wszystkich użytkowników w takim samym stopniu. Przyczyny tej sytuacji wyjaśniają Giselda Curvers, generalna doradczyni w federalnym urzędzie emerytalnym (Service fédéral des Pensions, SFP), oraz Vik Beuleus, odpowiedzialny za komunikację zewnętrzną. Jak wynika z ich informacji, w części przypadków wykonanie obliczeń uniemożliwia nieprawidłowość w danych dotyczących przebiegu kariery zawodowej.

Dlaczego symulacje są tymczasowo ograniczone

Portal mypension.be wykorzystuje dokładnie te same zasady obliczeniowe, które są stosowane przy wydawaniu rzeczywistej decyzji emerytalnej. Dzięki temu prezentowane użytkownikom wyniki mają odpowiadać faktycznym wyliczeniom urzędu.

Kiedy przepisy emerytalne się zmieniają, system musi zostać do nich odpowiednio dostosowany. Na czas aktualizacji symulacje są ukrywane, aby użytkownicy nie otrzymywali wyników obliczonych według zasad, które nie są już aktualne. Dopiero po wdrożeniu nowych reguł system ponownie przelicza przebieg kariery, a wyniki mogą wrócić na portal.

Dlaczego trwa to tak długo

Aby wyliczyć wysokość emerytury, przebieg kariery zawodowej jest przekształcany w szereg kodów. Określają one między innymi status danej osoby – pracownika najemnego, urzędnika lub osoby prowadzącej działalność gospodarczą – a także ewentualne objęcie szczególnym systemem oraz różne okresy występujące w trakcie kariery, takie jak choroba, bezrobocie czy rozwiązania przewidziane na zakończenie aktywności zawodowej. Informacje pochodzą z wielu różnych źródeł, co dodatkowo komplikuje cały proces.

Co więcej, ten sam okres kariery nie zawsze jest uwzględniany w identyczny sposób przy wszystkich obliczeniach. Przykładowo okres choroby może zostać wzięty pod uwagę przy ustalaniu, czy dana osoba podlega malusowi, ale już nie przy obliczaniu ewentualnego bonusu.

Kto wciąż nie widzi swojej daty

Osoby urodzone w 1967 r. lub później nie widzą obecnie na portalu najbliższej możliwej daty przejścia na emeryturę. W zdecydowanej większości przypadków informacja ta powinna ponownie pojawić się jesienią.

Osoby urodzone w 1966 r. lub wcześniej powinny natomiast co do zasady widzieć swoją datę już od początku lipca. Pierwszeństwo przy aktualizacji systemu otrzymały bowiem dane osób zbliżających się do emerytury, które muszą mieć możliwość szybkiego podejmowania decyzji. Jeżeli mimo to data nadal nie jest widoczna, przyczyną jest prawdopodobnie nieprawidłowość blokująca w przebiegu kariery albo inna szczególna sytuacja.

Czym jest nieprawidłowość blokująca

Nieprawidłowość blokująca oznacza informację dotyczącą przebiegu kariery, której system nie potrafi jeszcze przetworzyć automatycznie. Może ona uniemożliwiać wyliczenie daty emerytury, ewentualnego bonusu lub malusa, a w niektórych przypadkach także wysokości samego świadczenia.

Federalny urząd emerytalny szacuje, że około 17 000 takich sytuacji może obecnie uniemożliwiać wyświetlenie daty emerytury osobom urodzonym w 1966 r. lub wcześniej. Nie oznacza to jednak, że problem dotyczy dokładnie 17 000 osób, ponieważ w przebiegu kariery jednej osoby może występować jednocześnie kilka blokad.

Najczęstsze problemy związane z reformą dotyczą nowych kodów kariery przekazywanych przez urząd ds. zatrudnienia ONEM/RVA oraz zakład ubezpieczeń społecznych ONSS/RSZ. Chodzi między innymi o systemy końca kariery – ten problem został już rozwiązany – a także o zawody morskie i dokerów, pracowników sektora sztuki oraz dni urlopu przeniesione z powodu choroby. W tym ostatnim przypadku wynagrodzenie za takie dni musi zostać przypisane do właściwego roku, aby wysokość emerytury mogła zostać prawidłowo obliczona. Z tego powodu konieczne było utworzenie nowych kodów.

Część nieprawidłowości ma jednak starsze źródło. Przykładem jest podwójna rejestracja pojawiająca się w sytuacji, gdy dana osoba przeszła ze statusu pracownika kontraktowego na status urzędnika.

Rola reformy zasiłków dla bezrobotnych

Nie wszystkie blokady są skutkiem reformy emerytalnej. Około 19 000 osób urodzonych w 1966 r. lub wcześniej, które w normalnych warunkach powinny już widzieć swoją datę emerytury, nie ma do niej dostępu z powodu wejścia w życie czasowego ograniczenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Do tej pory portal mypension.be prognozował przyszły przebieg kariery na podstawie ostatniej znanej sytuacji danej osoby. Ponieważ prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie było ograniczone w czasie, system mógł zakładać jego kontynuację aż do emerytury. Po wprowadzeniu limitu nie jest to już możliwe. System nie jest bowiem w stanie przewidzieć, co dana osoba zrobi po zakończeniu pobierania zasiłku – czy podejmie pracę, w jakim wymiarze będzie pracować albo czy znajdzie się w innej sytuacji. Wsparcie wypłacane przez CPAS/OCMW nie prowadzi natomiast do nabywania uprawnień emerytalnych. Bez informacji o dalszym przebiegu kariery nie można więc wiarygodnie dokonać takiej prognozy.

Podobny problem dotyczy osób, które niedawno otrzymały odprawę w związku z rozwiązaniem umowy. Także w ich przypadku przyszła sytuacja zawodowa pozostaje nieznana, przez co system nie może prawidłowo przewidzieć dalszego przebiegu kariery.

Nie można przy tym po prostu zsumować obu podawanych wartości – liczby sytuacji blokujących oraz przypadków związanych z reformą zasiłków dla bezrobotnych – aby otrzymać dokładną liczbę osób dotkniętych problemem. Część użytkowników może mieć jednocześnie kilka różnych blokad, a niektóre nieprawidłowości występowały jeszcze przed wejściem reformy w życie.

Kiedy symulacje wrócą

Osoby urodzone po 1966 r. powinny w zdecydowanej większości przypadków ponownie zobaczyć swoją datę emerytury jesienią.

Jeżeli jednak w danych dotyczących przebiegu kariery nadal będzie występowała nieprawidłowość blokująca, trzeba będzie poczekać na jej skorygowanie albo na wdrożenie do systemów nowych procedur przetwarzania danych. Część takich przypadków będzie wymagała ręcznej interwencji pracowników urzędu.