Zmiany od 1 września 2026 r. w Belgii – nowy kodeks karny, reforma przeglądów we Flandrii i wyższe świadczenia

Od 1 września 2026 r. w Belgii zacznie obowiązywać cały pakiet nowych przepisów, które mieszkańcy odczują w codziennym życiu. W życie wejdzie nowy kodeks karny, we Flandrii rozpocznie się reforma badań technicznych pojazdów, wzrosną świadczenia socjalne i emerytury, a zmiany obejmą również zasady refundacji części usług zdrowotnych. Poniżej najważniejsze z nich.

Reforma przeglądów technicznych we Flandrii

Od 1 września Flandria złagodzi zasady przeprowadzania badań technicznych pojazdów. Po pierwszym przeglądzie, wykonywanym po czterech latach od rejestracji, samochody osobowe będą musiały przechodzić kolejne kontrole już tylko co dwa lata. Jak podkreśla Kaesemans, w Brukseli i w Walonii takie rozwiązanie na razie nie będzie obowiązywać.

Kierowcy nadal będą mogli swobodnie wybierać stację kontroli pojazdów. Jak wskazuje stowarzyszenie, można się spodziewać, że wielu z nich wybierze Flandrię, ponieważ wydane tam zaświadczenie z przeglądu będzie zachowywać ważność dłużej niż w pozostałych regionach.

Od września w stacjach kontroli na północy kraju nie będą już sprawdzane zaświadczenia o ubezpieczeniu. Wydłuży się natomiast termin na usunięcie poważnych usterek – z 15 dni do dwóch miesięcy.

Nowy kodeks karny

Nowa skala kar, więzienie traktowane jako ostateczność oraz wprowadzenie przestępstwa ekobójstwa – kodeks karny, który wejdzie w życie 1 września, znacząco zmieni sposób definiowania i karania przestępstw w Belgii.

Jedną z najważniejszych zmian będzie odejście od klasycznego podziału na zbrodnie, występki i wykroczenia. Zastąpi go ośmiostopniowa skala kar – od czynów najmniej poważnych, takich jak zniesławienie, znieważenie czy zawarcie ślubu kościelnego przed ślubem cywilnym, po najcięższe, jak zabójstwo kobiety ze względu na płeć czy zabójstwo w rodzinie.

Zmieni się również filozofia karania. Pozbawienie wolności ma być stosowane jako „ultimum remedium”, czyli rozwiązanie ostateczne. Jeżeli inna sankcja, na przykład praca na cele społeczne lub grzywna, pozwoli osiągnąć te same cele, kara więzienia nie powinna być preferowana. Sędzia, który mimo to zdecyduje się na pozbawienie wolności, będzie musiał uzasadnić swoją decyzję.

Jedną z najbardziej znaczących nowości będzie wprowadzenie zbrodni ekobójstwa (écocide), która otrzyma odrębną kwalifikację prawną. Będzie dotyczyć wyjątkowo poważnych naruszeń środowiska naturalnego. Surowiej karane będą również niektóre inne czyny, w tym przemoc w rodzinie, przemoc wobec osób pełniących funkcje społeczne, takich jak policjanci, lekarze czy nauczyciele, a także terroryzm.

Nie wszystkie toczące się sprawy automatycznie zostaną objęte nowymi przepisami. W przypadku czynów popełnionych przed 1 września, ale osądzonych po tej dacie, zastosowanie znajdzie ustawa karna względniejsza dla sprawcy.

Zmiany w opiece zdrowotnej

Od 1 września 2026 r. zmodernizowane zostaną zasady refundacji logopedii, tak aby – jak informuje gabinet ministra zdrowia Franka Vandenbroucke – lepiej odpowiadały rzeczywistym potrzebom pacjentów. Osoby z nowotworem głowy i szyi będą mogły skorzystać z profilaktycznej opieki logopedycznej jeszcze przed rozpoczęciem leczenia.

Uproszczone zostaną także procedury administracyjne dla dzieci urodzonych z rozszczepem wargi, podniebienia lub wyrostka zębodołowego. Z kolei pacjenci z przewlekłymi zaburzeniami mowy związanymi ze schorzeniami neurologicznymi będą mogli korzystać z sesji trwających 60 minut, jeżeli będzie to uzasadnione z punktu widzenia terapii.

Od 1 września zaczną również obowiązywać nowe taryfy federalnego instytutu ubezpieczeń zdrowotnych INAMI/RIZIV dla lekarzy, dotyczące m.in. konsultacji i wizyt domowych.

Więcej pieniędzy w portfelach

Świadczenia socjalne, emerytury oraz wynagrodzenia urzędników wzrosną 1 września o 2 procent. Będzie to skutek przekroczenia w czerwcu wskaźnika pivot. Waloryzacja obejmie m.in. różne zasiłki dla bezrobotnych, świadczenia z tytułu niezdolności do pracy, część zasiłków rodzinnych oraz inne świadczenia powiązane z tym wskaźnikiem.

Od 1 września 2026 r. wzrośnie również stawka flexi-wynagrodzenia w sektorze horeca. Wyniesie ona 12,11 euro, nie licząc dodatku urlopowego w wysokości 7,67 procent.