Wspólna podstawa programowa wchodzi do szkół średnich – koniec pierwszej klasy zróżnicowanej

Po przedszkolach w 2020 r. i szkołach podstawowych w 2022 r. wspólna podstawa programowa za kilka dni obejmie również szkoły średnie we francuskojęzycznej części Belgii. Reforma zakłada wzmocnienie przedmiotów podstawowych i obowiązkowe kształcenie kompetencji cyfrowych, a jednocześnie oznacza likwidację tak zwanej pierwszej klasy zróżnicowanej. Więcej kontrowersji niż sam zakres zmian wywołał jednak harmonogram ich wdrażania – dekret określający szczegóły przyjęto zaledwie kilka tygodni przed wakacjami.

Jedna ścieżka nauki dla wszystkich uczniów

Wspólna podstawa programowa ma zapewnić wszystkim uczniom jednakową ścieżkę kształcenia od pierwszego roku przedszkola do trzeciej klasy szkoły średniej, niezależnie od sieci szkolnej i konkretnej placówki. System jest stopniowo wdrażany dla kolejnych roczników od 2020 r., dlatego nastolatkowie rozpoczynający obecnie szkołę średnią są nim objęci od początku swojej edukacji. Poza przedmiotami światopoglądowymi siatka godzin pozostaje taka sama dla wszystkich.

Jednym z głównych celów reformy jest przesunięcie w czasie momentu, w którym uczniowie są dzieleni na różne profile kształcenia. Ma to ograniczyć kierowanie osób mających trudności w nauce do ścieżek zawodowych i w ten sposób zmniejszyć nierówności edukacyjne.

Decyzja zapisana w Pakcie na rzecz doskonałości w nauczaniu

Wspólna podstawa programowa nie jest reformą przygotowaną przez minister Valérie Glatigny (MR). To jeden z głównych elementów Paktu na rzecz doskonałości w nauczaniu, zatwierdzonego w 2017 r. przez wszystkich uczestników systemu edukacji oraz ówczesną większość PS-CDH.

Valérie Glatigny zapowiada natomiast częściowe odejście od tej polityki, co już powoduje napięcia w środowisku oświatowym. Chodzi między innymi o wzmocnienie zajęć ukierunkowujących w drugiej klasie oraz ponowne wprowadzenie przedmiotów do wyboru w trzeciej klasie szkoły średniej od 2028 r. Przyszłość wspólnej podstawy programowej w kolejnych latach nauki ma być jednym z najważniejszych tematów najbliższych rozmów partnerów systemu edukacji.

Nowa siatka godzin z naciskiem na podstawy i cyfryzację

Na razie, poza kilkoma zmianami, od przyszłego tygodnia w pierwszych klasach szkół średnich zacznie obowiązywać model opracowany przez autorów Paktu. Z siatki godzin znikną przedmioty do wyboru, które były jeszcze dostępne w poprzednim roku szkolnym. Zamiast nich więcej czasu przeznaczono na przedmioty podstawowe.

Uczniowie będą mieli sześć godzin języka francuskiego i języków klasycznych, pięć godzin matematyki – o jedną więcej niż dotychczas – cztery godziny języka nowożytnego, trzy godziny przedmiotów przyrodniczych, cztery godziny kształcenia historycznego, geograficznego, ekonomicznego i społecznego oraz jedną godzinę zajęć manualnych, technicznych i technologicznych. Najważniejszą nowością wprowadzoną przez obecną minister są dwie godziny kształcenia cyfrowego, obejmującego korzystanie z narzędzi cyfrowych, krytyczne myślenie oraz posługiwanie się sztuczną inteligencją.

• Chodzi o przygotowanie uczniów do świata dzisiejszego i jutrzejszego przez danie im narzędzi pozwalających rozumieć, krytycznie oceniać i opanować technologie cyfrowe – wyjaśnia gabinet minister.

Kolejną zmianą wprowadzoną przez obecną większość są dwa dni poświęcone poznawaniu zawodów, organizowane podczas tak zwanych dni białych. W programie przewidziano między innymi praktyki, wizyty w przedsiębiorstwach oraz spotkania z przedstawicielami różnych profesji.

Koniec pierwszej klasy zróżnicowanej

Wprowadzenie wspólnej podstawy programowej do pierwszej klasy szkoły średniej oznacza również likwidację pierwszego roku zróżnicowanego. Do tej klasy trafiali zazwyczaj uczniowie, którzy nie uzyskali świadectwa ukończenia szkoły podstawowej CEB. Także ta zmiana była jednym z głównych założeń Paktu.

Od teraz uczniowie ci będą mogli albo powtórzyć szóstą klasę szkoły podstawowej, albo rozpocząć naukę w zwykłej pierwszej klasie szkoły średniej, gdzie mają zostać objęci wzmocnionym wsparciem. Ukończenie pierwszej klasy szkoły średniej będzie automatycznie oznaczało uzyskanie świadectwa CEB.

Środki przeznaczane dotychczas na pierwszą klasę zróżnicowaną, odpowiadające 10 000 godzin nauczycielskich, zostaną w całości przekierowane na realizację nowej polityki. Zwiększone mają zostać również zasoby przeznaczone na indywidualne wsparcie uczniów – o 140 etatów – z myślą o wszystkich osobach mających trudności na tym szczególnie ważnym etapie edukacji.