Flandria przeznaczy milion euro na badania nad wpływem zanieczyszczeń na nowotwory

Rząd Flandrii zainwestuje 1 milion euro w badania dotyczące związku między zanieczyszczeniem środowiska a zachorowaniami na nowotwory. Projekt zakłada połączenie danych Belgijskiego Rejestru Nowotworów z informacjami dotyczącymi jakości środowiska. Naukowcy chcą sprawdzić, czy w miejscach o podwyższonym poziomie określonych zanieczyszczeń częściej występują konkretne typy nowotworów. Wyniki mają pomóc zarówno w profilaktyce, jak i w szybszym wykrywaniu potencjalnych zagrożeń zdrowotnych.

Mieszkańcy Flandrii narażeni na wiele rodzajów zanieczyszczeń

Eksperci przypominają, że zanieczyszczenie środowiska może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych. Jednym z najbardziej znanych przykładów we Flandrii jest międzybłoniak opłucnej, który w wielu przypadkach związany jest z narażeniem na azbest.

We Flandrii mieszkańcy mają kontakt z różnymi rodzajami zanieczyszczeń – od pyłów zawieszonych i metali ciężkich po substancje z grupy PFAS. Chociaż wpływ poszczególnych czynników nie zawsze jest tak wyraźny jak w przypadku azbestu, naukowcy podkreślają, że długotrwałe oddziaływanie wielu toksycznych substancji może zwiększać ryzyko zachorowań.

Jednocześnie badacze zaznaczają, że niezwykle trudno jest wskazać jeden konkretny czynnik odpowiedzialny za rozwój choroby nowotworowej. W praktyce na zdrowie mieszkańców wpływa zazwyczaj cała kombinacja różnych zanieczyszczeń obecnych w środowisku.

Powiązanie danych zdrowotnych i środowiskowych

Projekt realizowany będzie we współpracy Flamandzkiego Departamentu Opieki (Vlaams Departement Zorg) oraz Belgijskiego Rejestru Nowotworów. Rejestr od około dwóch dekad zbiera dane dotyczące diagnoz onkologicznych w Belgii, a teraz informacje te zostaną zestawione z danymi środowiskowymi dotyczącymi Flandrii.

Do projektu wykorzystane zostaną między innymi dane Flamandzkiej Agencji Środowiska (VMM), Flamandzkiej Agencji ds. Odpadów (OVAM) oraz raporty związane z oceną oddziaływania na środowisko. Z połączonych baz danych mają korzystać zarówno instytucje zajmujące się zdrowiem publicznym, jak i naukowcy z uczelni wyższych.

Hoboken jako przykład możliwych zależności

Biostatystyk Geert Silversmit z Belgijskiego Rejestru Nowotworów wskazuje Hoboken jako przykład miejsca, gdzie już wcześniej zauważono możliwe powiązania między zanieczyszczeniem a zachorowaniami.

Jak wyjaśnia ekspert, wcześniejsze badania wykazały tam obecność zanieczyszczenia metalami ciężkimi. Jednocześnie odnotowano zwiększoną liczbę przypadków raka żołądka u mężczyzn oraz wyższe ryzyko raka płuc, choć ten ostatni problem dotyczy szerzej całej gminy Antwerpia.

Nowy projekt ma pozwolić na prowadzenie podobnych analiz w skali całej Flandrii. Badacze chcą sprawdzać, czy określone wzorce powtarzają się także w innych częściach regionu i czy miejsca o wyższej liczbie zachorowań pokrywają się z obszarami bardziej zanieczyszczonymi.

Naukowcy podkreślają ograniczenia badań

Specjaliści zaznaczają jednak, że nawet wykrycie takich zależności nie oznacza automatycznie potwierdzenia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego. Na rozwój nowotworów wpływa bowiem wiele innych elementów, takich jak palenie papierosów, sposób odżywiania czy predyspozycje genetyczne.

Mimo tych ograniczeń badacze uważają, że samo występowanie obu zjawisk w tych samych miejscach może dostarczyć bardzo cennych informacji i pomóc lepiej zrozumieć regionalne różnice w liczbie zachorowań.

Minister Gennez zapowiada szybsze reagowanie

Flamandzka minister dobrostanu Caroline Gennez (Vooruit) podkreśla, że nowotwory niemal zawsze są wynikiem działania wielu czynników jednocześnie – od wieku i stylu życia po warunki środowiskowe.

Jak zaznacza minister, celem projektu jest dokładniejsze określenie, jakie typy nowotworów występują w poszczególnych miejscach oraz jakie czynniki mogą mieć na to wpływ. Ma to umożliwić szybsze wykrywanie niepokojących prawidłowości oraz skuteczniejsze działania prewencyjne.

Na realizację programu rząd Flandrii przeznaczył 1 milion euro do końca obecnej kadencji.