Nowy sędzia Trybunału Konstytucyjnego zaprzysiężony – Frank Fleerackers uznawany za zwolennika sprawy flamandzkiej

Frank Fleerackers, profesor zwyczajny KU Leuven, złożył w poniedziałek przysięgę przed królem i objął stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Zastąpił Luca Lavrysena, który przeszedł na emeryturę. Nominacja wywołała debatę polityczną – kandydatura zgłoszona przez flamandzką partię N-VA wymagała dwóch tur głosowania w Izbie Reprezentantów, zanim uzyskała wymaganą większość dwóch trzecich głosów.

Sylwetka nowego sędziego

Trybunał Konstytucyjny liczy dwunastu sędziów, z czego połowę stanowią byli parlamentarzyści, a drugą połowę – prawnicy z doświadczeniem zawodowym. Frank Fleerackers należy do tej drugiej grupy i jest jednym z trzech sędziów niderlandzkojęzycznych reprezentujących środowisko prawnicze.

Nowy sędzia kierował wcześniej Stowarzyszeniem Flamandzkich Naukowców, pełni funkcję asesora przy egzaminach językowych dla kadry sądowniczej oraz zasiada w radzie administracyjnej Flamandzkiego Instytutu Praw Człowieka. Instytucja ta została powołana po wystąpieniu Wspólnoty Flamandzkiej z Unii. Fleerackers jest także członkiem komitetu doradczego ds. bioetyki.

Kontrowersje wokół nominacji

Do zatwierdzenia jego kandydatury potrzebne były dwie tury tajnego głosowania w Izbie Reprezentantów. Część posłów, zwłaszcza z ugrupowań ekologicznych, wyrażała obawy związane z rosnącym wpływem N-VA na skład Trybunału. Trzech z sześciu sędziów niderlandzkojęzycznych zostało bowiem wskazanych przez tę partię.

Rząd zapowiada reformę zasad powoływania sędziów konstytucyjnych. Nowe przepisy miałyby ograniczyć kandydatury do osób z wykształceniem prawniczym, wprowadzić obowiązkowe przesłuchania oraz wymóg praktycznej znajomości drugiego języka urzędowego. Projekt ustawy przedstawiony przez premiera Barta De Wevera nie uzyskał jednak wymaganej większości dwóch trzecich głosów.

Postulaty flamandzkich nacjonalistów wobec Trybunału

Flamandzcy nacjonaliści od lat proponują zmiany w funkcjonowaniu Trybunału Konstytucyjnego. Krytykując zjawisko określane przez nich jako „rządy sędziów”, w 2023 r. opowiadali się za wprowadzeniem tzw. klauzuli derogacyjnej. Mechanizm ten, inspirowany rozwiązaniami kanadyjskimi, pozwalałby na czasowe zawieszenie stosowania przepisów konstytucyjnych wobec konkretnych ustaw.

W ubiegłym tygodniu N-VA przedstawiła również projekt ustawy umożliwiający publikowanie zdań odrębnych w orzeczeniach Trybunału w sytuacjach braku jednomyślności wśród sędziów.