Obowiązkowy test CLE dla czwartoklasistów w Walonii i Brukseli – na czym polega nowa ocena diagnostyczna

Wraz z początkiem roku szkolnego Federacja Walonia-Bruksela wprowadza we wszystkich czwartych klasach szkół podstawowych test CLE. To obowiązkowa ocena diagnostyczna, która ma sprawdzić umiejętności uczniów w zakresie czytania, pisania i liczenia, a następnie pomóc w nadrabianiu ewentualnych zaległości. Jak zauważa dziennik Le Soir, nowe rozwiązanie nie wszystkim przypada do gustu, ale obejmuje wszystkich uczniów czwartych klas, ich nauczycieli oraz rodziców. Nazwa testu pochodzi od francuskich słów „calculer, lire, écrire”, czyli liczyć, czytać i pisać. W tym roku jest on nowością w szkołach podstawowych.

Czym jest test CLE

Test CLE to nowa ocena diagnostyczna przeprowadzana na początku czwartej klasy szkoły podstawowej. Sprawdza jednak wiedzę i umiejętności, które uczniowie powinni opanować do końca poprzedniego roku szkolnego. Test jest wspólny dla wszystkich szkół prowadzonych przez sieć WBE oraz placówek dotowanych przez Federację Walonia-Bruksela, czyli szkół gminnych, prowincjonalnych i niepublicznych. W szkolnictwie ogólnodostępnym jest obowiązkowy. Dla uczniów szkół specjalnych pozostaje natomiast dobrowolny, a decyzję o jego przeprowadzeniu podejmuje rada klasowa.

Cele testu

Na tym etapie nauki podstawowe umiejętności powinny być już zasadniczo opanowane przez wszystkich uczniów. Test ma więc pomóc zespołom pedagogicznym w wskazaniu dzieci mających trudności oraz określeniu rzeczywistej skali problemów. Ma także umożliwić ocenę skuteczności pracy dydaktycznej i porównanie wyników danej szkoły ze średnią ogólną oraz z rezultatami placówek o podobnym wskaźniku społeczno-ekonomicznym.

Jak wyjaśnia Generalna Dyrekcja ds. Edukacji (Administration générale de l’enseignement), test daje nauczycielom „okazję do refleksji nad własnymi metodami nauczania i ich rozwijania, aby jak najlepiej odpowiadać na potrzeby wskazane przez wyniki”. Ma on również służyć „informowaniu wszystkich uczestników systemu edukacji o ogólnym poziomie umiejętności uczniów czwartych klas szkół podstawowych”.

Jak przebiega test

Test należy przeprowadzić między 15 a 30 września. Składa się z pięciu części: dwóch z matematyki, obejmujących liczby, podstawowe działania i wielkości, oraz trzech z języka francuskiego, dotyczących rozumienia różnych rodzajów tekstów, czytania na głos i pisania krótkich form. Każda z pięciu części musi zostać przeprowadzona innego dnia. Dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi przygotowano dostosowane materiały.

Do czego test nie służy

Test nie ma charakteru certyfikującego, dlatego jego wyniki w żadnym przypadku nie mogą być uwzględniane na świadectwie ucznia. Nie mogą też służyć do tworzenia rankingów szkół lub nauczycieli ani do wskazywania placówek osiągających słabsze rezultaty. Wyniki nie mogą być również wykorzystywane w celach reklamowych ani do prowadzenia rywalizacji między szkołami.

Jak podkreśla administracja, „wszystkie osoby – nauczyciele, dyrektorzy, członkowie inspektoratu oraz doradcy ds. wsparcia i opieki pedagogicznej – które mają dostęp do wyników uczniów lub szkół, są zobowiązane do zachowania tajemnicy zawodowej”.

Co w przypadku słabego wyniku

Testy są sprawdzane zespołowo w szkołach, a wyniki trafią do administracji oświatowej do 30 września. Następnie informacja zwrotna zostanie przekazana w dwóch kierunkach. Po pierwsze, nauczycielom, aby mogli wskazać główne trudności występujące na poziomie szkoły i klasy. Po drugie, rodzicom, w formie indywidualnego raportu z wynikami ucznia, który może stać się punktem wyjścia do rozmowy z zespołem pedagogicznym.

W przypadku niepowodzenia lub wyraźnych trudności uczeń otrzyma propozycję indywidualnego wsparcia. Może ono przybrać formę współnauczania, zróżnicowania nauczania, utrwalania materiału lub pogłębiania wiedzy. W tym roku rząd przeznacza na ten cel dodatkowe 25 milionów euro, ponad środki przewidziane w ramach Paktu (Pacte pour un enseignement d’excellence). Pozwoli to m.in. zatrudnić w szkołach podstawowych 220 dodatkowych osób w przeliczeniu na pełne etaty, oprócz 100 już istniejących stanowisk, aby odpowiedzieć na potrzeby wskazane przez test CLE.

Krytyczne głosy nauczycieli

Choć test jest na ogół dobrze oceniany jako narzędzie diagnostyczne na tym kluczowym etapie nauki, nie brakuje wobec niego zastrzeżeń. W tekście opublikowanym na łamach Le Soir nauczyciele zwracają uwagę m.in. na formę arkuszy.

Ich długość, układ i niektóre polecenia sprawiają, że bardziej przypominają mini-egzamin CEB niż narzędzie diagnostyczne dla dzieci rozpoczynających czwartą klasę – piszą autorzy.

Nauczyciele wskazują również na możliwe nierówności w udzielaniu pomocy uczniom z trudnościami, wynikające m.in. ze stosunkowo skromnych środków publicznych oraz z korzystania przez lepiej sytuowane rodziny z prywatnych korepetycji. „Bez odpowiednich środków test może wyznaczyć nową mapę nierówności” – przestrzegają.