Federalne Biuro Planowania: dług Walonii, Brukseli i Wspólnoty Francuskiej coraz trudniejszy do utrzymania

Zadłużenie Belgii rośnie, a odpowiada za to nie tylko państwo federalne, lecz w coraz większym stopniu również regiony i wspólnoty. Federalne Biuro Planowania (Bureau fédéral du Plan/Federaal Planningsbureau) przeanalizowało, czy jednostki federacyjne będą w stanie udźwignąć swoje rosnące długi. Prognozy są szczególnie niekorzystne dla części francuskojęzycznej. Według Biura do 2031 r. ścieżka zadłużenia Walonii, Regionu Stołecznego Brukseli i Wspólnoty Francuskiej wiąże się z wysokim ryzykiem utraty stabilności. Flandria wypada pod tym względem wyraźnie lepiej.

Coraz większy udział regionów i wspólnot

W 2008 r. zadłużenie jednostek federacyjnych stanowiło 8,4 procent całego długu publicznego Belgii, natomiast w 2025 r. jego udział wzrósł już do 18,4 procent. Oznacza to, że z 692 miliardów euro belgijskiego długu na koniec ubiegłego roku niemal jedna piąta, czyli 128 miliardów euro, przypadała na regiony i wspólnoty. Nie tylko rząd federalny musi więc szukać miliardów, aby powstrzymać narastanie deficytu i zadłużenia.

Federalne Biuro Planowania przygotowało kilka scenariuszy na najbliższe pięć lat, oceniając zdolność Walonii, Brukseli, Flandrii oraz Wspólnoty Francuskiej i Flamandzkiej do obsługi zadłużenia. W przypadku podmiotów francuskojęzycznych sygnały są alarmujące. Flandria – zgodnie z oczekiwaniami – znajduje się w znacznie lepszej sytuacji.

Wspólnota Francuska bez szans na spadek długu

Jako punkt odniesienia Biuro stosuje tzw. skorygowane dochody dyspozycyjne (RDA), które w tym przypadku lepiej niż PKB odzwierciedlają sytuację poszczególnych jednostek. Wskaźnik ten pozwala oceniać zadłużenie w odniesieniu do wielkości budżetu oraz rzeczywistych zasobów finansowych, jakimi dysponuje dany podmiot.

Wspólnota Francuska nie ma na przykład autonomii podatkowej, co ogranicza jej możliwości pozyskiwania dodatkowych środków budżetowych. We wszystkich analizowanych scenariuszach Biuro ocenia, że ścieżka zadłużenia tej jednostki wiąże się z wysokim ryzykiem utraty stabilności. Dług Wspólnoty Francuskiej, który w 2025 r. wynosił 117 procent RDA, już w 2026 r. ma przekroczyć 120 procent, a w 2031 r. osiągnąć 158 procent. Z analizy wynika, że niezależnie od sytuacji gospodarczej nie ma szans, aby w 2031 r. zadłużenie było niższe niż obecnie.

Walonia i Bruksela w trudnej sytuacji

Walonia, choć dysponuje narzędziami podatkowymi, nie znajduje się w znacznie lepszym położeniu. „Prawdopodobieństwo stabilizacji walońskiego wskaźnika zadłużenia do 2031 r. jest praktycznie zerowe. W połączeniu z wysokim poziomem tego wskaźnika prowadzi to do wysokiego ryzyka utraty stabilności długu” – wskazuje Federalne Biuro Planowania. Przy niezmienionej polityce zadłużenie Walonii ma wzrosnąć z 301 procent RDA w 2025 r. do 327 procent w 2031 r.

Jeszcze gorzej wyglądają prognozy dla Brukseli. Według Biura zadłużenie regionu zwiększy się z 250 procent RDA w 2025 r. do 328 procent w 2031 r. „Scenariusz bazowy wskazuje na wysokie ryzyko utraty stabilności długu oraz niekorzystne pole do konsolidacji budżetowej” – podkreślają autorzy analizy.

Według Federalnego Biura Planowania prawdopodobieństwo, że za pięć lat zadłużenie Walonii i Brukseli będzie niższe niż obecnie, wynosi zaledwie około jednego procenta.

Flandria w znacznie lepszym położeniu

Znacznie lepiej wypada Flandria, rozpatrywana łącznie jako Wspólnota Flamandzka i Region Flamandzki. Jej wskaźnik zadłużenia w ostatnich latach wzrósł, jednak według prognoz Biura ma ustabilizować się w 2027 r. dzięki oszczędnościom wprowadzonym przez rząd flamandzki. Następnie ma ponownie nieznacznie rosnąć, osiągając w 2031 r. poziom 118 procent RDA. Jak podsumowuje Biuro, tak niski poziom zadłużenia w połączeniu z dużą przestrzenią do konsolidacji budżetowej oznacza niskie ryzyko utraty stabilności długu.