DéFI proponuje krajowy pakt profilaktyczny – „Jesteśmy mistrzami Europy w leczeniu i nieudacznikami w profilaktyce”

Partia DéFI przedstawiła w poniedziałek propozycję zawarcia krajowego paktu na rzecz profilaktyki zdrowotnej. Według jego autorów Belgia mogłaby dzięki temu zaoszczędzić ponad 2 miliardy euro. Plan miałby finansować się sam już od pierwszego roku, choć w skali całej kadencji przyniósłby jedynie 0,35 miliarda euro oszczędności netto. Główna część natychmiastowego efektu budżetowego, wynosząca 1,8 miliarda euro, pochodziłaby z planu zwiększenia efektywności opieki zdrowotnej – w obszarze leków, procedur medycznych, szpitali i administracji. Środki te finansowałyby również działania profilaktyczne.

Belgia dobrze leczy, ale słabo zapobiega

W raporcie z 2024 r. dotyczącym wydajności systemu ochrony zdrowia federalne centrum eksperckie KCE oceniło Belgię źle pod względem liczby zgonów, których można byłoby uniknąć dzięki profilaktyce, przy jednocześnie bardzo dobrych wynikach samego leczenia. Kraj przeznacza na profilaktykę 1,8 procent wydatków na zdrowie, podczas gdy średnia w Unii Europejskiej wynosi 4 procent.

Około 25 600 zgonów rocznie przypisuje się czynnikom ryzyka, których można byłoby uniknąć, w tym 12 500 – paleniu tytoniu. Belgijskie dane dotyczące długowieczności są przy tym mylące: oczekiwana długość życia wynosi 82,6 roku, ale mieszkańcy Belgii przeżywają w dobrym zdrowiu zaledwie 64 lata.

Jeden kierunek dla kompetencji rozdzielonej między dwunastu ministrów

Aby zmienić tę sytuację, politycy DéFI proponują swoistą federalizację kompetencji, która obecnie jest rozproszona między dwunastu ministrów. W ramach federalnego ministerstwa zdrowia publicznego SPF/FOD powstałaby dyrekcja generalna ds. profilaktyki, a budżet przeznaczony na ten cel wzrósłby z 1,15 do 2,55 miliarda euro rocznie i został przypisany do INAMI/RIZIV, federalnego instytutu ubezpieczeń zdrowotnych.

Istniejące podmioty działające w terenie – AViQ, Departement Zorg, Cocom, Cocof, ONE oraz Kind en Gezin – zostałyby utrzymane, a ich finansowanie zależałoby od realizacji wyznaczonych celów.

Przebudowa podatków od cukru, tytoniu i alkoholu

Finansowanie miałoby pochodzić z przebudowanego systemu podatkowego. DéFI proponuje progowy podatek od napojów słodzonych, który premiowałby ograniczanie zawartości cukru. Obecna belgijska danina obejmuje natomiast również napoje bez cukru, nie prowadząc przy tym do zmniejszenia ich spożycia.

W propozycji znalazły się także wieloletnia ścieżka podwyżek obciążeń dotyczących wyrobów tytoniowych, wprowadzenie minimalnej ceny alkoholu oraz obowiązkowe oznaczenie Nutri-Score na produktach spożywczych.

Efekty budżetowe i zdrowotne w dłuższej perspektywie

W perspektywie lat 2032-2033 korzyści budżetowe miałyby wzrosnąć do 3 miliardów euro netto, przy pełnym pokryciu kosztów profilaktyki. W dalszym okresie udałoby się uniknąć od 4 000 do 6 000 przedwczesnych zgonów rocznie, a liczba osób długotrwale chorych byłaby o 50 000 mniejsza niż w przypadku utrzymania obecnego trendu.

Jesteśmy mistrzami Europy w leczeniu i nieudacznikami w profilaktyce. Każdy rok bezczynności kosztuje tysiące istnień i miliardy euro. Nasz plan nie tworzy żadnej nowej struktury – daje kierunek, budżet i płatnika tym, którzy już pracują w terenie. To jedyny plan oszczędnościowy w ochronie zdrowia, który zaczyna się od ratowania życia – wyjaśnił poseł François De Smet.