Reforma walońskich dopłat do zatrudnienia budzi obawy – sektor ekonomii społecznej czeka na odpowiedzi

Platforma pracodawców Concertes wyraża niepokój w związku z likwidacją mechanizmu Sine i zastąpieniem go nowym systemem Job+. Zmianie towarzyszy wiele pytań, na które sektor wciąż nie otrzymał odpowiedzi. Ministrowie Yves Coppieters (Les Engagés) i Pierre-Yves Jeholet (MR) zapewniają jednak, że przejście do nowych zasad ma przebiec płynnie, zwłaszcza w przypadku osób o ograniczonej zdolności do pracy.

Odliczanie już się rozpoczęło: 1 lipca w życie wejdzie reforma walońskich dopłat do zatrudnienia, przygotowana przez ministra Jeholeta. Im bliżej tego terminu, tym większe są obawy platformy ekonomii społecznej Concertes, zrzeszającej kilka federacji pracodawców. – Wciąż pozostaje mnóstwo niejasności, które stawiają naszych członków w sytuacji niepewności. Nadal nie ma rozporządzenia wykonawczego – zwraca uwagę Maïté Bodart, doradczyni ds. politycznych tej organizacji.

Jeden system zamiast sześciu

Reforma zachęt do zatrudniania przewiduje połączenie sześciu dotychczasowych mechanizmów – Impulsion 55+, Impulsion 12 mois+, Impulsion -25 ans, Sesam, Tremplin 24 mois+ oraz Sine – w jeden system: Job+. Od lipca obecne formy wsparcia mają być stopniowo wygaszane, aż do 31 grudnia 2029 r. Ostatecznie zastąpi je jedna dopłata, skierowana przede wszystkim do osób najbardziej oddalonych od rynku pracy. Czas jej obowiązywania, maksymalnie 36 miesięcy, ma zależeć od stopnia tego oddalenia.

Obawy o sektor ekonomii społecznej

Czego obawiają się członkowie Concertes? Przede wszystkim tego, że reforma odbiera sektorowi ekonomii społecznej i integracji zawodowej odrębne wsparcie, jakim był Sine, zastępując je mechanizmem wspólnym dla wszystkich osób poszukujących pracy. – Wiedzieliśmy, że Sine ma zostać zreformowany, ale chcieliśmy, aby najpierw został oceniony. Tymczasem włączono go do nowego systemu bez żadnej ewaluacji – mówi Maïté Bodart.

Przyznawanie wsparcia ma odtąd opierać się na ocenie ograniczonej zdolności kandydatów do pracy, dokonywanej według międzynarodowej klasyfikacji CIF. Obejmuje ona 1 400 elementów, między innymi stan zdrowia, przebieg życia danej osoby, zaburzenia funkcjonalne oraz aspekty psychospołeczne. W Walonii Concertes ubolewa jednak, że wciąż nie wiadomo, które kryteria będą brane pod uwagę przy ocenie. To rodzi niepewność co do przyznawania przyszłych dotacji, zwłaszcza że Sine obejmuje obecnie 250 przedsiębiorstw i 4 000 miejsc pracy.

Niepewny okres przejściowy

Platforma niepokoi się również samym okresem przejściowym. – W nadchodzących miesiącach część dopłat Sine wygaśnie. I co dalej? W przypadku nowych zatrudnień w ekonomii społecznej panuje zupełna niejasność – wskazuje organizacja. Concertes chciałaby także, aby osoby korzystające dotąd ze wsparcia Sine uzyskały automatyczny dostęp do Job+, bez konieczności spełniania warunku czterech miesięcy pozostawania bez pracy.

Po przyznaniu Job+ będzie obowiązywać przez 36 miesięcy. – Domagamy się, aby można było go przedłużać tak długo, jak długo uznawana jest ograniczona zdolność do pracy – podkreśla doradczyni. Zastanawia się ona również nad tym, czy w przyszłości możliwe będzie łączenie dopłaty do zatrudnienia ze wsparciem sektorowym.

Resorty zapewniają o płynnym przejściu

W gabinecie ministra Jeholeta dominuje ton uspokajający. Osoby uprawnione do wsparcia Sine mają być uprawnione również do Job+, a ich ograniczona zdolność do pracy pozwoli na “włączenie, a nie odnowienie” w ramach najkorzystniejszego, 36-miesięcznego wariantu nowej dopłaty. Wsparcie ma być “dostępne wielokrotnie w trakcie kariery zawodowej” – precyzuje waloński minister pracy.

W sprawie uznawania ograniczonej zdolności do pracy Jeholet zapewnia, że Le Forem będzie nadal korzystać z narzędzia ICF wobec wszystkich osób poszukujących pracy, gdy będzie to uzasadnione ich sytuacją. Ma tak być do czasu doprecyzowania tego pojęcia w przepisach dotyczących ścieżek prowadzących do zatrudnienia, których wejście w życie zaplanowano na 1 stycznia 2027 r.

Pozytywnie wypowiada się także minister Yves Coppieters, odpowiedzialny za ekonomię społeczną. Jego gabinet przypomina, że sektor otrzymał pulę 17 milionów euro, a roczny budżet przewidziany w ramach Job+ dla osób najbardziej oddalonych od rynku pracy wzrósł z 10 do 12 milionów euro. Mechanizm ma pozostawać dostępny tak długo, jak długo dana osoba jest uznawana za niezdolną do pracy, a 36-miesięczne wsparcie będzie można wielokrotnie odnawiać po przeprowadzeniu oceny.