Lekki spadek liczby przymusowych hospitalizacji psychiatrycznych we Flandrii

W 2025 roku we Flandrii odnotowano niewielki spadek liczby przymusowych hospitalizacji psychiatrycznych – poinformowała organizacja patronacka Zorgnet-Icuro. Może to mieć związek z reformą przepisów, która weszła w życie na początku ubiegłego roku. Organizacja podkreśla jednak, że jest jeszcze zbyt wcześnie, aby ocenić, czy zmiany rzeczywiście doprowadzą do trwałego przełomu w systemie opieki psychiatrycznej.

Po latach wzrostów pojawił się pierwszy spadek

Przez ponad dekadę liczba przymusowych przyjęć do szpitali psychiatrycznych systematycznie rosła. Między 2010 a 2021 rokiem liczba środków ochronnej obserwacji zwiększyła się o 64 procent.

W kolejnych latach sytuacja częściowo się ustabilizowała, jednak 2024 rok ponownie przyniósł rekordowe dane. Po wzroście o 6 procent liczba przymusowych hospitalizacji przekroczyła poziom 5 200 przypadków. W 2025 roku, już po reformie przepisów federalnych, liczba ta spadła do około 5 000.

Reforma miała ograniczyć przymusowe przyjęcia

Kluczowym elementem reformy wprowadzonej przez rząd federalny stała się możliwość zastosowania “dobrowolnego leczenia pod warunkami”. Rozwiązanie to może być stosowane przez sędziów w poważnych sytuacjach, które zasadniczo spełniają kryteria przymusowej hospitalizacji, ale jednocześnie dotyczą osób gotowych podjąć leczenie.

Zmodyfikowano także maksymalny czas oceny w ramach środka ochronnej obserwacji – z 24 do 48 godzin. Jednym z głównych celów reformy było właśnie ograniczenie liczby przymusowych przyjęć do placówek psychiatrycznych.

Mimo pierwszego spadku Zorgnet-Icuro zachowuje ostrożność w ocenie skutków nowych przepisów. Organizacja wskazuje, że praktyczne wykorzystanie nowych narzędzi prawnych nadal pozostaje ograniczone. Powodem mają być między innymi niejasne warunki stosowania reformy oraz obawy części lekarzy dotyczące odpowiedzialności zawodowej.

Coraz więcej przymusowych przyjęć wśród młodych osób

Znacznie bardziej niepokojąco wygląda sytuacja dzieci i młodzieży. Od 2020 roku liczba przymusowych hospitalizacji w tej grupie wiekowej wzrosła ponad dwukrotnie.

Choć w liczbach bezwzględnych skala zjawiska nadal pozostaje ograniczona – w 2025 roku chodziło o około 250 dzieci i młodych osób – organizacja zwraca uwagę na wyraźnie pogarszający się trend.

Według Zorgnet-Icuro wzrost ten może być związany z nasileniem tzw. zaburzeń eksternalizacyjnych wśród młodych osób. Chodzi między innymi o agresję, używanie substancji psychoaktywnych czy zaburzenia odżywiania.

Organizacja wskazuje również na problem niedoboru miejsc w systemie opieki psychiatrycznej. Jak podkreśla Lieve Dhaene, część przymusowych hospitalizacji odbywa się dlatego, że dla dzieci i młodzieży znajdujących się w kryzysie po prostu brakuje innych dostępnych rozwiązań. Zorgnet-Icuro apeluje więc o większy nacisk na działania prewencyjne oraz wcześniejsze wsparcie psychologiczne i psychiatryczne.