Nierówności w przelotach nad Brukselą – kolektywy obywatelskie apelują do ministra Crucke

Kilka tygodni po wspólnej rezolucji burmistrzów 19 gmin Regionu Stołecznego Brukseli, którzy zaapelowali o ograniczenie przelotów nad najgęściej zaludnionymi obszarami oraz wstrzymanie lotów nocnych między 22.00 a 7.00, do debaty dołączają kolejne grupy obywatelskie. Kolektywy “Stop au survol de Bruxelles Nord-Ouest & RNP 07L” oraz “Free Air Brussels North”, powołując się na petycję podpisaną przez 10 281 osób, kierują do federalnego ministra mobilności Jean-Luca Crucke (Les Engagés) szereg zarzutów dotyczących organizacji ruchu lotniczego nad stolicą.

Działania te są odpowiedzią na coraz częstsze wykorzystywanie trasy przebiegającej nad obszarami zamieszkanymi przez około 400 000 osób w Brukseli. Aktywiści przygotowali dossier oparte na badaniu ULB-Igeat z 24 listopada 2025 r., zatytułowanym „Wpływ wdrożenia procedur PBN dla lądowań na pasie 07L w Brussels Airport”.

Zmiana strategii wykorzystania pasów startowych

Analiza szczegółowo opisuje zmiany w sposobie wykorzystywania pasów startowych Brussels Airport w ostatnich miesiącach. W związku z pracami uniemożliwiającymi korzystanie z jednego z pasów, procedura „podejścia PBN do pasa 07L” – testowana wcześniej krótko w latach 2018-2019 – została ponownie wdrożona latem 2025 r. przy określonych warunkach pogodowych, dotyczących kierunku i siły wiatru. Od tego czasu stosowana jest coraz częściej.

Podejście PBN (Performance Based Navigation) opiera się na nawigacji satelitarnej i umożliwia bardziej precyzyjne lądowanie przy schodzeniu ciągłym. W teorii pozwala to ograniczyć hałas i zużycie paliwa. Procedura ta jest obowiązkowa w europejskich portach lotniczych, takich jak Brussels Airport, od 25 stycznia 2024 r.

Przeloty nad gęsto zaludnionymi obszarami

Według oceny Igeat wdrożenie tej procedury wiąże się z dwoma głównymi skutkami dla mieszkańców: przelotami nad najgęściej zaludnionymi obszarami mimo dostępnych alternatyw oraz przekraczaniem norm hałasu obowiązujących w Regionie Stołecznym Brukseli. Badanie wskazuje, że wykorzystanie pasa 07L wpływa na znacznie większą liczbę mieszkańców niż pas 01, który również jest przedmiotem sporów z innymi stowarzyszeniami.

Autorzy podkreślają potrzebę bardziej szczegółowych analiz poziomu hałasu, uwzględniających m.in. wysokość lotu, typ samolotu czy pory dnia. Mimo to skala różnic jest wyraźna – podejścia od strony 07 są zdecydowanie bardziej uciążliwe. Stosunek liczby osób narażonych na hałas wynosi od 1 do 4,8, a w skrajnych przypadkach nawet od 1 do 13,5.

Badanie wskazuje również na przyczyny przyjętej strategii. Lotnisko preferuje wykorzystywanie obu pasów 07/25, co pozwala zwiększyć przepustowość do 74 operacji na godzinę, w porównaniu z 50 operacjami przy wykorzystaniu pasa 01, który krzyżuje się z pasami 07. Wyższa przepustowość ma kluczowe znaczenie w kontekście rosnącego ruchu lotniczego.

Naruszenia norm hałasu w 96 procentach lotów

W zakresie przestrzegania norm hałasu obowiązujących w Brukseli wnioski z badania są jednoznaczne. Spośród 1 313 analizowanych podejść do lądowania na pasie 07L aż 96 procent przypadków wiązało się z przekroczeniem dopuszczalnych poziomów hałasu. Problem dotyczy przy tym nie tylko dużych maszyn, ale także najlżejszych samolotów.

Pytania do ministra mobilności

Na podstawie tych ustaleń kolektywy kierują konkretne pytania do ministra Jean-Luca Crucke. Zwracają uwagę, że udział procedury RNP 07L wzrósł do 11,32 procent całego ruchu w ciągu pierwszych czterech miesięcy 2026 r., podczas gdy w 2024 r. wynosił 3,24 procent. Oznacza to niemal czterokrotny wzrost w niespełna dwa lata.

Jednocześnie wykorzystanie pasa 01, przebiegającego nad lasem Soignes i oddziałującego – według badania ULB-Igeat – na około 32 000 mieszkańców, spadło z 13 procent do mniej niż 4 procent.

Możliwe działania prawne

Kolektywy zapowiadają, że rozważają podjęcie kroków prawnych we współpracy z gminami oraz organizacjami społecznymi. Podkreślają przy tym, że nie jest to forma nacisku, lecz korzystanie z przysługujących im praw obywatelskich. Ewentualne postępowania sądowe byłyby kolejnym etapem działań, po wcześniejszych inicjatywach zapowiadanych przez burmistrzów 19 gmin Regionu Stołecznego Brukseli.