Rząd federalny uzgodnił pakiet energetyczny: 80 milionów euro na wsparcie pracowników, rodzin i przedsiębiorców

Po ponad trzech tygodniach rozmów ścisły komitet ministerialny osiągnął w nocy z wtorku na środę porozumienie dotyczące pakietu działań łagodzących skutki kryzysu energetycznego. Całkowity budżet wynosi 80 milionów euro i zostanie uruchomiony na trzy miesiące – od maja do lipca. Największa część środków, czyli 60 milionów euro, zostanie przeznaczona na wsparcie dojazdów do pracy, natomiast 15 milionów euro trafi do ośrodków CPAS/OCMW z myślą o gospodarstwach domowych znajdujących się w trudnej sytuacji. Informacje o ustaleniach przekazał dziennik Le Soir.

Wsparcie dla dojazdów do pracy

Kluczowym elementem uzgodnionego pakietu jest wsparcie dla osób dojeżdżających do pracy. Rząd przeznaczył 20 milionów euro miesięcznie na zachęcenie pracodawców do podwyższenia lub wprowadzenia dodatku kilometrowego. Każda podwyżka tego dodatku do poziomu 20 procent, przy maksymalnej stawce 10 centów za kilometr, będzie w pełni rekompensowana poprzez ulgę podatkową. Co istotne, świadczenie to nie będzie opodatkowane po stronie pracownika.

Jeżeli pracodawca zdecyduje się wprowadzić nowy dodatek wynoszący co najmniej 10 centów za kilometr, otrzyma zwrot 20 procent poniesionych kosztów, również z limitem 10 centów za kilometr. Rozwiązanie to nie obejmuje jednak kart paliwowych.

Zmianie ulegnie również zryczałtowana stawka kilometrowa dla pracowników wykorzystujących prywatny samochód do celów służbowych. Na ten cel przeznaczono 1,66 miliona euro miesięcznie, co łącznie daje około 5 milionów euro w całym okresie obowiązywania pakietu.

Wsparcie dla gospodarstw domowych i odroczenie akcyzy

Na wsparcie realizowane przez CPAS/OCMW przewidziano 15 milionów euro. Środki te mają trafić do rodzin w trudnej sytuacji finansowej, które korzystają z ogrzewania opartego na paliwach kopalnych. Jak zaznaczają przedstawiciele rządu, kwota ta jest ograniczona ze względu na letni okres obowiązywania programu, kiedy zapotrzebowanie na ogrzewanie jest niższe.

Planowana podwyżka akcyzy na gaz, wcześniej przesunięta na 1 lipca, została ponownie odroczona – tym razem do 1 sierpnia. Dodatkowo fundusze socjalne przeznaczone na zakup mazutu oraz energii elektrycznej, dostępne dla osób objętych systemem zwiększonej refundacji w kasie chorych, zostaną zwiększone o 7,5 miliona euro każdy.

Ulgi dla samozatrudnionych i rolników

Osoby prowadzące działalność gospodarczą będą mogły odroczyć o rok opłacenie składek społecznych za pierwsze półrocze 2026 r., bez naliczania dodatkowych opłat i bez utraty praw socjalnych. Alternatywnie możliwe będzie ubieganie się o całkowite zwolnienie z tych składek w uproszczonej procedurze.

Rolnicy z kolei skorzystają z wyższych odliczeń podatkowych liczonych na hektar w ramach rozliczenia za 2026 r. Rozwiązanie to ma złagodzić skutki spadku cen produktów rolnych przy jednoczesnym wzroście kosztów energii.

Kampania informacyjna i ograniczenie zużycia energii

Ministrowie Rob Beenders (Vooruit) oraz Mathieu Bihet (MR) będą odpowiedzialni za ogólnokrajową kampanię zachęcającą mieszkańców Belgii do ograniczenia zużycia energii. W administracji publicznej promowany będzie telework, jednak bez wprowadzania obowiązku jego stosowania. Rząd zamierza również zachęcać do wspólnych przejazdów, stosowania zasad ekologicznej jazdy oraz częstszego korzystania z transportu publicznego.

Według szacunków zwiększenie udziału komunikacji zbiorowej może obniżyć zużycie paliwa przez samochody osobowe o 1 do 3 procent. Równolegle ruszy kampania informacyjna dotycząca porównywarki cen energii prowadzonej przez CREG, która ma pomóc konsumentom w wyborze najkorzystniejszych ofert.

Nadzwyczajne zyski: bez decyzji na poziomie krajowym

Premier Bart De Wever (N-VA) otrzymał mandat do działania na forum europejskim w sprawie stworzenia ram prawnych umożliwiających opodatkowanie nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. Chodzi o tzw. solidarnościową daninę, która mogłaby być stosowana w okresach wyjątkowo wysokich zysków w sektorze.

Dla partii Vooruit kwestia opodatkowania nadmiarowych zysków była jednym z najważniejszych punktów negocjacji. Wicepremier Frank Vandenbroucke zaznaczył, że Belgia będzie wspierać państwa opowiadające się za wprowadzeniem takich regulacji na poziomie Unii Europejskiej. Podkreślił jednak, że sam mandat nie gwarantuje sukcesu, a jedynie oznacza zaangażowanie w negocjacje.

Na poziomie krajowym nie podjęto decyzji o wprowadzeniu takiego podatku. Rząd oczekuje na publikację zestawu narzędzi Komisji Europejskiej, który ma wyznaczyć dalsze kierunki działań.

Ocena pakietu i perspektywa kolejnych miesięcy

Minister budżetu Vincent Van Peteghem (CD&V) pozytywnie ocenił osiągnięte porozumienie, wskazując, że pakiet obejmuje konkretne i ukierunkowane środki wsparcia dla osób pracujących oraz gospodarstw domowych w najtrudniejszej sytuacji. Wicepremier David Clarinval (MR) podkreślił, że maksymalna dopłata na poziomie 10 centów za kilometr stanowi realne wsparcie dla osób dojeżdżających do pracy własnym samochodem.

Minister energii Mathieu Bihet (MR) ocenił z kolei w mediach społecznościowych, że przyjęte rozwiązania mają pomóc osobom dotkniętym rosnącymi cenami energii.

Pakiet został przyjęty na okres trzech miesięcy. Po jego zakończeniu rząd ponownie oceni sytuację, licząc na złagodzenie kryzysu energetycznego.