Gandawski projekt pilotażowy z awaryjną wkładką domaciczną okazał się sukcesem – ponad 100 założeń od zeszłego lata

Gandawa kontynuuje program oferujący kobietom awaryjną wkładkę domaciczną jako skuteczniejszą alternatywę dla tabletki „dzień po” w przypadku niezabezpieczonego stosunku. Od momentu uruchomienia pilotażu w czerwcu 2025 r. skorzystało z niego już ponad 100 kobiet. W realizację inicjatywy zaangażowani są aptekarze, lekarze pierwszego kontaktu, szpitale oraz władze miasta. Zapowiedziano, że projekt będzie kontynuowany także po zakończeniu fazy testowej.

Wkładka skuteczniejsza niż tabletka „dzień po”

W przypadku ryzyka niechcianej ciąży wiele osób sięga w pierwszej kolejności po tabletkę „dzień po”. Jak wyjaśnia Carine Vrancken z organizacji non-profit Luna, prowadzącej cztery centra aborcyjne we Flandrii i w Brukseli, metoda ta ma jednak swoje ograniczenia. Tabletka działa wyłącznie poprzez opóźnienie lub zahamowanie owulacji – jeśli ta już nastąpiła, jej skuteczność jest znikoma. Mimo to pozostaje powszechnie stosowana – w samej Gandawie wydaje się ją ponad 4 000 razy rocznie.

Awaryjna wkładka domaciczna stanowi rozwiązanie bardziej niezawodne, ponieważ działa niezależnie od etapu cyklu. Warunkiem jest jej założenie w ciągu pięciu dni od niezabezpieczonego stosunku. Dotychczas główną przeszkodą był właśnie ograniczony czas na działanie – wiele kobiet nie wiedziało, gdzie się zgłosić, a szybkie umówienie wizyty często okazywało się trudne.

Jak działa program

W ramach pilotażu aptekarze oraz lekarze pierwszego kontaktu w Gandawie informują o tej możliwości i kierują zainteresowane osoby na specjalną stronę internetową. Znajdują się tam dane szpitali wykonujących zabieg oraz numery telefonów umożliwiające bezpośrednie umówienie wizyty. Placówki uczestniczące w programie zabezpieczyły odpowiednią liczbę terminów, aby zagwarantować przeprowadzenie zabiegu w wymaganym pięciodniowym okresie.

Wkładka, poza zastosowaniem awaryjnym, pełni także funkcję długoterminowej antykoncepcji – zapewnia ochronę nawet przez pięć lat. Jej działanie polega na uniemożliwieniu zagnieżdżenia się potencjalnie zapłodnionej komórki jajowej w macicy.

Zabieg trwa zaledwie kilkanaście sekund

Organizacja Luna podkreśla, że obawy związane z bólem podczas zakładania wkładki są częste, jednak doświadczenia kobiet są bardzo zróżnicowane. Stres i napięcie mogą wywoływać skurcze macicy, ale wiele pacjentek nie odczuwa istotnego dyskomfortu, zwłaszcza gdy zabieg przeprowadzany jest spokojnie i bez pośpiechu. Sama procedura przypomina standardowe badanie ginekologiczne i trwa około 15 sekund.

Kontynuacja i plany rozszerzenia

W realizację projektu zaangażowani byli gandawska izba aptekarska, 16 praktyk lekarzy pierwszego kontaktu, cztery szpitale, organizacja Luna oraz władze miasta. Program będzie kontynuowany w Gandawie, a organizacja Luna planuje wdrożenie podobnych inicjatyw w innych częściach kraju. Koszt założenia awaryjnej wkładki wynosi do 150 euro dla kobiet powyżej 25. roku życia. W przypadku młodszych kobiet zabieg jest niemal w całości refundowany.