Rząd Belgii wstrzymuje się z działaniami w sprawie cen energii – czeka na rozwój sytuacji na Bliskim Wschodzie

Po około czterdziestu dniach napięć na Bliskim Wschodzie rząd federalny premiera Barta De Wevera nie podjął dotąd konkretnych działań w odpowiedzi na wzrost cen paliw. Koalicja Arizona przyjęła strategię wyczekiwania, licząc, że zawieszenie broni ogłoszone we wtorek 7 kwietnia 2026 r. między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem i Iranem doprowadzi do stabilizacji rynku i spadku cen. Pierwsze decyzje w tej sprawie mają zostać omówione w piątek 17 kwietnia 2026 r. podczas posiedzenia ścisłego gabinetu, tzw. kern.

Linia premiera: ostrożność budżetowa

Premier Bart De Wever oraz minister finansów Jan Jambon (N-VA) opowiadają się za zachowaniem dyscypliny budżetowej. Obaj politycy podkreślają, że jednym z głównych celów rządu jest poprawa stanu finansów publicznych, co ogranicza możliwości podejmowania kosztownych działań osłonowych. Na forum Izby Reprezentantów premier wyraził sceptycyzm wobec skuteczności szeroko zakrojonych programów pomocowych, wskazując, że ich wpływ na sytuację finansową mieszkańców Belgii byłby ograniczony. Propozycję partii PTB, zakładającą wykorzystanie dodatkowych wpływów z VAT na paliwa na wsparcie gospodarstw domowych, określił jako rozwiązanie przynoszące jedynie niewielkie korzyści dla pojedynczych osób.

Prace nad ukierunkowanymi działaniami

Podczas posiedzenia rządu w piątek 3 kwietnia 2026 r., pod naciskiem MR, premier zgodził się na rozważenie możliwych form wsparcia. W trakcie obrad kern uzgodniono, że część dodatkowych dochodów budżetowych uzyskanych z podatków na paliwa mogłaby zostać przeznaczona na pomoc dla wybranych grup. Rozważane jest wsparcie dla osób szczególnie dotkniętych rosnącymi kosztami dojazdów do pracy oraz dla najbardziej wrażliwych gospodarstw domowych korzystających z ogrzewania opartego na paliwach kopalnych.

W kolejnych dniach międzyresortowe grupy robocze rozpoczęły opracowywanie szczegółowych rozwiązań. Nadal jednak nie rozstrzygnięto kluczowych kwestii, takich jak dokładna liczba osób kwalifikujących się do wsparcia czy wysokość dodatkowych wpływów budżetowych od czasu zamknięcia cieśniny Ormuz 2 marca 2026 r., które wywołało silne wahania na rynkach energetycznych.

Ewentualna pomoc nie wcześniej niż w przyszłym roku

Przewodniczący partii Vooruit Conner Rousseau poinformował w środę 8 kwietnia 2026 r., że jeśli pomoc zostanie wprowadzona, będzie miała charakter ukierunkowany i nie przyjmie formy powszechnych dopłat. Planowane rozwiązania miałyby być realizowane poprzez system podatkowy, co oznacza, że ich skutki byłyby odczuwalne najwcześniej w przyszłym roku.

Cieśnina Ormuz kluczem do dalszych decyzji

Rząd uważnie monitoruje sytuację w Zatoce Perskiej, zwłaszcza rozwój wydarzeń wokół cieśniny Ormuz – kluczowego szlaku transportu ropy naftowej. Na piątek 10 kwietnia 2026 r. prognozowany jest już spadek cen paliw, jednak niepewność związana z komunikatami płynącymi z Iranu, Stanów Zjednoczonych i Izraela utrudnia jednoznaczną ocenę sytuacji.

Gabinet ministra budżetu Vincenta Van Peteghema podkreśla, że analiza sytuacji nadal trwa, a stabilizacja rynku nie została jeszcze osiągnięta. Jednocześnie prowadzone są prace nad ewentualnymi, tymczasowymi formami wsparcia dla najbardziej dotkniętych gospodarstw domowych.

Opozycja krytykuje brak natychmiastowych działań i wskazuje na przykłady innych państw europejskich, które zdecydowały się na wprowadzenie mechanizmów ograniczających ceny paliw.