Koalicja Arizona pod presją narastających problemów – De Wever walczy o utrzymanie jedności rządu

Koalicja Arizona mierzy się z coraz większą liczbą poważnych wyzwań jednocześnie. Niestabilna sytuacja międzynarodowa, rosnące ceny energii oraz pogarszający się stan finansów publicznych stawiają rząd premiera Barta De Wevera w trudnym położeniu. Dodatkowo partnerzy koalicyjni coraz częściej zabierają głos publicznie, prezentując odmienne stanowiska w kluczowych sprawach. Premier stara się utrzymać spójność rządu, jednak sam przyznaje, że apele o powściągliwość w wypowiedziach nie przynoszą oczekiwanych efektów.

Porozumienie w sprawie więzień, ale napięcia pozostają

Choć rządowi udało się niespodziewanie osiągnąć porozumienie dotyczące przeludnienia w zakładach karnych – co jednocześnie pozwoliło odblokować powiązany spór o obecność wojska na ulicach – to lista problemów na biurku premiera wciąż się wydłuża. We wtorek 24 marca 2026 r. De Wever przyznał w parlamencie, że jego apele o unikanie publicznych deklaracji w wrażliwych kwestiach pozostają bez większego odzewu.

Podziały w sprawach energii i obronności

Różnice zdań wewnątrz koalicji są szczególnie widoczne w dwóch obszarach. W kwestii ewentualnego wsparcia dla mieszkańców w związku z rosnącymi cenami energii nie udało się wypracować wspólnej linii. Podobnie wygląda sytuacja w sprawie ewentualnego zaangażowania militarnego w regionie Zatoki Perskiej oraz potencjalnego udziału Belgii w operacji w cieśninie Ormuz. Część partii uznaje to za wspólną odpowiedzialność, inne podkreślają, że konflikt nie dotyczy bezpośrednio Belgii. W tym czasie ministrowie Maxime Prévot (Les Engagés, sprawy zagraniczne) i Theo Francken (N-VA, obrona) uczestniczą w wizycie państwowej w Norwegii.

Finanse publiczne w złej kondycji

W kwestii budżetu wszystkie ugrupowania koalicyjne zgadzają się co do jednego – stan finansów publicznych jest poważnym problemem. Różnice pojawiają się jednak przy propozycjach rozwiązań. MR stanowczo sprzeciwia się wprowadzaniu nowych podatków. N-VA i CD&V opowiadają się za szybkim wdrażaniem konkretnych działań oszczędnościowych, natomiast Vooruit skłania się ku większemu obciążeniu najzamożniejszych. Opublikowany w poniedziałek 23 marca 2026 r. raport dodatkowo uwypuklił skalę problemu, czemu premier nie zaprzeczył we wtorek w Izbie Reprezentantów.

Kluczowe decyzje już w piątek

Rząd stoi przed trudnymi decyzjami. Jeszcze w tym roku konieczne będzie znalezienie co najmniej 500 mln euro, co premier określa jako zadanie możliwe do opanowania. Znacznie większym wyzwaniem jest jednak perspektywa całej kadencji, w trakcie której trzeba będzie wygospodarować ponad 4 mld euro. Grupy robocze spotykają się już w środę 25 marca 2026 r., analizując najnowsze dane Komitetu Monitorującego. Równolegle specjalny zespół zajmuje się wpływem sytuacji międzynarodowej na ceny energii. Kluczowe posiedzenie rady ministrów zaplanowano na piątek 27 marca 2026 r., kiedy ministrowie wrócą z wizyty w Norwegii.

Ustawa programowa pod znakiem zapytania

Dodatkowe napięcia może wywołać środowe głosowanie nad ustawą programową, która określa szczegóły realizacji budżetu na 2026 r. przyjętego w ubiegłym tygodniu. Opozycja, w tym Vlaams Belang i PS, rozważa złożenie poprawek wymagających opinii Rady Stanu. Taki krok mógłby opóźnić głosowanie i w konsekwencji przesunąć wdrażanie reform, pogłębiając problemy budżetowe.

Czy rząd poradzi sobie z wyzwaniami?

W tle wszystkich tych wydarzeń pojawia się pytanie o zdolność koalicji do podejmowania trudnych decyzji, zwłaszcza w sprawach społeczno-gospodarczych. Porozumienie budżetowe na kwotę 9,2 mld euro, osiągnięte pod koniec ubiegłego roku, było możliwe dopiero po groźbie rezygnacji premiera i jego wizycie w pałacu królewskim. Dla jednych był to polityczny teatr, dla innych realny moment zagrożenia dla stabilności rządu. W obliczu rosnących potrzeb finansowych oraz sprzecznych oczekiwań poszczególnych partii najbliższe tygodnie i miesiące będą poważnym testem dla rządu federalnego.