Liczba eutanazji w Belgii rośnie – w 2025 r. stanowiły już 4 procent wszystkich zgonów

W 2025 r. w Belgii przeprowadzono blisko 4 500 eutanazji, co oznacza wzrost o 12,4 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. Tym samym eutanazja odpowiadała za 4 procent wszystkich zarejestrowanych zgonów w kraju. Dane opublikowane w piątek 20 marca 2026 r. przez Federalną Komisję Kontroli i Oceny Eutanazji (Commission fédérale de contrôle et d’évaluation de l’euthanasie/Federale Controle- en Evaluatiecommissie inzake Euthanasie) potwierdzają utrzymującą się od lat tendencję wzrostową – jeszcze w 2022 r. liczba przypadków nie przekraczała 3 000 rocznie, jednak od tego czasu systematycznie rośnie.

Starzenie się społeczeństwa głównym czynnikiem

Eksperci wskazują, że jednym z najważniejszych powodów wzrostu liczby eutanazji jest postępujące starzenie się społeczeństwa. Przybywa osób w bardzo zaawansowanym wieku, które zmagają się jednocześnie z kilkoma przewlekłymi, trudnymi do leczenia chorobami, znacząco obniżającymi jakość życia. Pacjenci z tzw. wielochorobowością (polypathologies) stanowią coraz większą część osób składających wniosek o eutanazję – w 2025 r. było to 29,6 procent wszystkich przypadków.

Najczęstszą przyczyną pozostają jednak choroby nowotworowe, które odpowiadają za 49,9 procent przypadków. Kolejne miejsca zajmują schorzenia neurologiczne (8,2 procent), choroby układu oddechowego (3,3 procent) oraz choroby serca (2,4 procent).

Większa świadomość prawa, bez banalizacji decyzji

Przewodnicząca frankofońskiej części Komisji Jacqueline Herremans zwraca uwagę, że na wzrost liczby eutanazji wpływa także rosnąca znajomość przepisów regulujących tę procedurę – zarówno wśród personelu medycznego, jak i pacjentów. Publiczne świadectwa osób, które zdecydowały się na taki krok, sprzyjają bardziej otwartej debacie na temat decyzji związanych z końcem życia.

Jednocześnie Herremans podkreśla, że mimo pewnej normalizacji tej praktyki nie można mówić o jej banalizacji. Każdy przypadek pozostaje niezwykle trudny emocjonalnie – zarówno dla pacjenta, jak i jego bliskich oraz personelu medycznego. Jej zdaniem liczba eutanazji może w przyszłości osiągnąć pewien poziom stabilizacji, jednak na razie nie widać, by ten moment był bliski.

Eutanazja wśród młodych nadal rzadkością

Zdecydowana większość osób decydujących się na eutanazję to pacjenci w podeszłym wieku. W 2025 r. aż 73,7 procent z nich miało ponad 70 lat, a 45 procent przekroczyło 80. rok życia. Przypadki wśród osób poniżej 40 lat pozostają bardzo rzadkie – w ubiegłym roku odnotowano 61 takich sytuacji, co stanowi 1,4 procent wszystkich przypadków.

Belgijskie przepisy dopuszczają możliwość przeprowadzenia eutanazji również u osób nieletnich – regulacje te wprowadzono w 2014 r. – jednak w praktyce są to sytuacje wyjątkowe. Od tego czasu odnotowano łącznie siedem takich przypadków, w tym jeden w 2025 r.

Różnice między Flandrią a Walonią

Od lat widoczna jest wyraźna dysproporcja w liczbie eutanazji między północną a południową częścią kraju. W 2025 r. aż 3 379 deklaracji sporządzono w języku niderlandzkim, natomiast po francusku – 1 107. Komisja zaznacza jednak, że język dokumentacji odzwierciedla przede wszystkim język pracy lekarza, a niekoniecznie pacjenta.

Różnice te stopniowo się zmniejszają, choć brak pogłębionych badań uniemożliwia wskazanie jednoznacznej przyczyny. Według Herremans pewne znaczenie mogą mieć subtelne różnice w relacji lekarz-pacjent po obu stronach granicy językowej.

Dom coraz częściej wybieranym miejscem

Dane Komisji wskazują również na zmianę w wyborze miejsca przeprowadzenia eutanazji. Coraz więcej pacjentów decyduje się na odejście w domu lub w miejscu zamieszkania, takim jak dom opieki. W 2025 r. jedynie 30,9 procent przypadków miało miejsce w szpitalach.

Zdecydowana większość procedur przeprowadzana jest drogą dożylną, choć przepisy dopuszczają również podanie środka doustnie w formie napoju barbituranowego.

Belgia przyciąga pacjentów z zagranicy

Belgia pozostaje jednym z nielicznych państw, w których eutanazja jest legalna – regulacje wprowadzono w 2002 r. i podlegają one ścisłym warunkom. Ta specyfika sprawia, że do kraju przyjeżdżają pacjenci z zagranicy, głównie z Francji, gdzie eutanazja nie jest dopuszczona.

W 2025 r. z tej możliwości skorzystały 123 osoby spoza Belgii, w tym 110 przyjechało z Francji.