CREG reaguje na zmiany cenników energii w trakcie miesiąca – praktyka budzi zastrzeżenia, choć niekoniecznie łamie prawo

W związku z gwałtownymi zmianami cenników energii wprowadzanymi przez kilku dostawców w marcu 2026 r., będącymi następstwem konfliktu na Bliskim Wschodzie, belgijska organizacja konsumencka Test-Achats zwróciła się do CREG (Komisji Regulacji Energii Elektrycznej i Gazu) o wyjaśnienie, czy takie działania są zgodne z prawem. Regulator rynku energii odpowiedział, że modyfikowanie karty taryfowej w trakcie miesiąca bez zmiany nazwy produktu może budzić poważne wątpliwości pod względem przejrzystości, choć nie musi oznaczać naruszenia przepisów. Stanowisko CREG odnosi się przede wszystkim do działań dostawcy Mega, który w marcu aż trzykrotnie zmienił warunki cenowe swoich ofert o stałej cenie.

Obowiązki dostawców wynikające z Porozumienia Konsumenckiego

CREG przeanalizowała sprawę w świetle obowiązujących regulacji, w tym tak zwanego Porozumienia Konsumenckiego (Accord de consommateurs). Dokument ten zobowiązuje dostawców energii do jasnego wskazania na karcie taryfowej terminu, do którego konsument może zawrzeć umowę na przedstawionych warunkach. Artykuł 2.2.1 Porozumienia wymaga, aby karta taryfowa jednoznacznie informowała klienta o dacie, do której możliwe jest przystąpienie do danej oferty.

Jednocześnie regulator zaznaczył, że żaden przepis prawa nie nakłada na dostawców obowiązku utrzymywania ważności karty taryfowej przez cały miesiąc kalendarzowy. Choć w praktyce jest to powszechnie stosowany standard rynkowy, przedsiębiorstwa energetyczne mogą ustalić krótszy okres obowiązywania cennika – pod warunkiem że zostanie on wyraźnie wskazany na karcie taryfowej.

Ochrona konsumenta niezależnie od Porozumienia

CREG zwróciła uwagę również na sytuacje, w których dostawca energii nie podpisał Porozumienia Konsumenckiego. W takich przypadkach zastosowanie mają przepisy belgijskiego kodeksu cywilnego. Zgodnie z nimi oferta skierowana do ogółu odbiorców pozostaje wiążąca przez określony lub rozsądny czas.

Artykuł 5.19 kodeksu cywilnego przewiduje, że oferta publiczna nie może zostać zmieniona ani wycofana od momentu jej opublikowania i pozostaje nieodwołalna w wyznaczonym terminie lub – jeśli taki termin nie został określony – przez okres uznany za rozsądny.

Co wydarzyło się u dostawcy Mega?

Bezpośrednim powodem reakcji regulatora była sytuacja u dostawcy Mega. W marcu 2026 r. przedsiębiorstwo to aż trzykrotnie zmieniło warunki cenowe swoich ofert o stałej cenie w ciągu jednego miesiąca. Firma tłumaczyła w mediach te decyzje zakazem sprzedaży energii poniżej kosztów. W standardowych warunkach rynkowych dostawca energii sam ponosi jednak ryzyko związane z wolumenem sprzedaży oraz wahaniami cen na rynku hurtowym.

CREG zwróciła uwagę na ryzyko dezorientacji konsumentów w takich sytuacjach. Jeżeli ten sam produkt energetyczny jest wielokrotnie modyfikowany, a jego nazwa pozostaje bez zmian, może to prowadzić do poważnego zamieszania.

Zasady zmiany cen w umowach na czas określony i nieokreślony

W kontekście gwałtownych wzrostów cen na rynku hurtowym CREG przypomniała zasady obowiązujące w relacjach między dostawcami energii a klientami. W przypadku umów zawartych na czas określony dostawca musi przestrzegać ustalonych warunków cenowych przez cały okres obowiązywania kontraktu. Zmiana ceny może nastąpić dopiero po wygaśnięciu umowy, a nowa propozycja cenowa musi zostać przekazana klientowi co najmniej dwa miesiące wcześniej.

Inaczej wygląda sytuacja przy umowach zawartych na czas nieokreślony, które od pewnego czasu oferuje wielu dostawców, w tym także Mega. Nawet w przypadku ofert ze stałą ceną przedsiębiorstwo może zmienić stawki po upływie trzech miesięcy, pod warunkiem że klient zostanie o tym wyraźnie poinformowany z co najmniej dwumiesięcznym wyprzedzeniem.

CREG apeluje o przejrzystość na rynku energii

W świetle ostatnich wydarzeń regulator podkreślił znaczenie jasnej komunikacji ze strony dostawców energii. Konsumenci nie mogą być wprowadzani w błąd w kwestii obowiązujących cen. Karta taryfowa przedstawiona klientowi w chwili zawierania umowy jest dokumentem obowiązującym i to jej warunki mają zastosowanie do danego kontraktu.

CREG sformułowała również konkretne zalecenie dla przedsiębiorstw energetycznych. Jeżeli ceny zmieniają się w trakcie okresu obowiązywania karty taryfowej, dostawcy powinni wprowadzać nowe wersje produktu z wyraźnie odmiennymi nazwami lub oznaczeniami.

Co powinni wiedzieć konsumenci?

Z punktu widzenia klientów obowiązuje podstawowa zasada: nie mogą oni zostać wprowadzeni w błąd ani co do ceny energii, ani co do czasu obowiązywania zawartej umowy. Karta taryfowa widoczna w chwili zawierania kontraktu pozostaje wiążąca dla danej umowy.

Potwierdzenie zawarcia umowy przesłane przez dostawcę powinno zawierać warunki cenowe wynikające z karty taryfowej, na podstawie której klient zdecydował się na podpisanie kontraktu.

CREG podkreśliła, że przejrzystość na rynku energii jest kluczowa dla prawidłowego funkcjonowania całego sektora. Poszczególne produkty energetyczne powinny być jasno odróżnialne, cenniki muszą być poprawnie przekazywane – również do porównywarek cenowych – a konsumenci powinni mieć pełną pewność, jakie warunki obowiązują w ich umowie.