Status BIM: Vandenbroucke przedstawia plan ograniczenia nadużyć

Federalny minister zdrowia Frank Vandenbroucke (Vooruit) zapowiedział przygotowanie pakietu zmian mających ograniczyć nadużycia przy przyznawaniu statusu beneficjenta podwyższonej refundacji świadczeń zdrowotnych (BIM). Plan zakłada szersze uwzględnianie dochodów z majątku ruchomego, nieruchomości oraz całkowitych aktywów osoby ubiegającej się o ten status. Propozycje mają zostać przedstawione rządowi i stanowią odpowiedź na trwającą od kilku tygodni debatę polityczną.

Geneza problemu i debata polityczna

W ostatnich tygodniach w Belgii nasiliła się dyskusja na temat tego, w jaki sposób przedsiębiorcy oraz właściciele wielu nieruchomości, prowadzący komfortowy tryb życia, mogą korzystać ze statusu BIM, który w założeniu przeznaczony jest dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Partie MR oraz N-VA zwracają uwagę na rolę kas chorych w procesie przyznawania tego statusu.

Minister Vandenbroucke skoncentrował się na kluczowej kwestii, czyli metodzie oceny dochodów wnioskodawców. Poza przypadkami automatycznego przyznawania BIM, jak w przypadku sierot czy osób z niepełnosprawnością, decyzja kas chorych opiera się na dochodach ujawnionych w rejestrach podatkowych. Część dochodów z majątku nie podlega jednak opodatkowaniu i może być ustalana jedynie na podstawie oświadczeń składanych przez zainteresowanych.

Próg majątku ruchomego i sygnał z rejestru kont

W odniesieniu do majątku ruchomego plan przewiduje wykluczenie ze statusu BIM gospodarstw domowych przekraczających określony próg posiadanych środków – zarówno zainwestowanych, jak i pozostających w gotówce. Kasy chorych nie będą miały bezpośredniego dostępu do danych z centralnego punktu kontaktowego rachunków i umów finansowych (PCC), jednak system będzie przekazywał prostą informację – tak lub nie – wskazującą, czy dana osoba przekracza ustalone limity.

Wykluczenie właścicieli wielu nieruchomości

Projekt zakłada również, że gospodarstwa domowe posiadające na własność inne nieruchomości lub działki budowlane niż miejsce zamieszkania utracą prawo do statusu BIM. Przy ocenie sytuacji majątkowej uwzględniane będą wszystkie dochody, zarówno z majątku ruchomego, jak i nieruchomości, w tym także zyski kapitałowe. Kasy chorych mają w tym zakresie korzystać z dodatkowych sygnałów pochodzących z odpowiednich baz danych.

Udziały w spółkach i pełna paleta dochodów

Aby ograniczyć praktyki stosowane przez osoby zarządzające spółkami, które dysponują znacznym majątkiem poprzez swoje przedsiębiorstwa, ale formalnie wykazują niskie dochody, minister proponuje uwzględnianie wartości majątku spółki przy ocenie uprawnień do BIM. Rozwiązanie to ma dotyczyć osób posiadających co najmniej 25 procent udziałów w danej firmie.

Plan przewiduje także wliczanie wszystkich dochodów podlegających opodatkowaniu, w tym uzyskiwanych z flexijobs oraz stypendiów doktoranckich, zarówno przy przyznawaniu statusu, jak i podczas corocznej weryfikacji, która ma potwierdzić dalsze spełnianie kryteriów.

Automatyzacja kontroli i kwestia ochrony danych

Aby ograniczyć obciążenia administracyjne dla kas chorych oraz samych ubezpieczonych, minister proponuje wprowadzenie zautomatyzowanego systemu kontroli opartego na wymianie danych między odpowiednimi rejestrami.

Choć proponowane zmiany mają odpowiedzieć na obecne kontrowersje, nie kończą one dyskusji. Kwestie związane z ochroną danych osobowych oraz zakresem kontroli dochodów obywateli prawdopodobnie pozostaną przedmiotem dalszych debat politycznych.