Bierbeek – 78-letni mężczyzna zatrzymany w ośrodku Braci Miłosierdzia za udział w ludobójstwie w Rwandzie. Pierwszy taki proces we Flandrii

Jak podaje flamandzki nadawca publiczny VRT NWS w sobotę 14 listopada 2026 roku, w Bierbeek koło Lowanium (Leuven) zatrzymano mężczyznę podejrzanego o ludobójstwo i zbrodnie przeciwko ludzkości popełnione w Rwandzie w 1994 roku. Chodzi o 78-letniego Jeana Baptiste’a R., który przebywał w placówce katolickiego zgromadzenia Braci Miłosierdzia (Broeders van Liefde) w Bierbeek. Prokuratura federalna chce postawić go przed sądem przysięgłych.

Areszt potwierdzony przez sąd w Lowanium

Według frankofońskiego nadawcy publicznego RTBF sędzia śledczy wydał nakaz aresztowania 28 września 2026 roku. Decyzję potwierdziła 6 listopada izba rady (Chambre du conseil) w Lowanium. Mężczyzna pozostaje w areszcie tymczasowym. VRT NWS podkreśla, że to pierwszy przypadek we Flandrii, gdy ktoś ma odpowiadać za udział w ludobójstwie w Rwandzie. W Brukseli takie procesy odbyły się już sześć razy.

Jean Baptiste R. urodził się w Rwandzie w 1948 roku, ma pochodzenie rwandyjskie i obywatelstwo belgijskie. W czasie ludobójstwa był dyrektorem ośrodka dla osób z niepełnosprawnością „Home de la Vierge Pauvre” w Gatagarze, około 100 kilometrów od stolicy Kigali. Według RTBF to najstarszy i największy taki ośrodek w Rwandzie, działający do dziś.

Co zarzuca mu prokuratura

Według aktu oskarżenia, cytowanego przez RTBF, przed rozpoczęciem ludobójstwa mężczyzna miał utrzymywać kontakty z milicjami Interahamwe oraz organizować spotkania, na których planowano zagładę Tutsi. W ośrodku miał zmuszać pracowników i pacjentów do noszenia dowodów tożsamości z adnotacją o pochodzeniu etnicznym.

24 kwietnia 1994 roku milicje miały wtargnąć do ośrodka i na jego polecenie wyprowadzić wszystkich ukrywających się tam mężczyzn Tutsi, których następnie zabito. 9 maja 1994 roku milicje miały wrócić i – również na jego polecenie – zabić kolejne osoby, głównie kobiety i dzieci. VRT NWS podaje, że mężczyzna miał aktywnie pomagać we wskazywaniu Tutsi w swoim ośrodku.

Śledztwo w Rwandzie i kolejne sprawy

Jak przekazała VRT NWS rzeczniczka prokuratury federalnej Ann Lukowiak, to Rwanda poinformowała Belgię o możliwych czynach mężczyzny. Sędzia śledczy i prokurator federalny pojechali do Rwandy, by przesłuchać świadków i zebrać dowody. Po tej wizycie mężczyznę zatrzymano.

Belgia działa na podstawie jurysdykcji uniwersalnej, która pozwala sądzić zbrodnie ludobójstwa niezależnie od miejsca ich popełnienia. Według RTBF prokuratura federalna prowadzi obecnie 37 spraw związanych z ludobójstwem w Rwandzie. W ostatnich latach sąd przysięgłych w Brukseli skazał 12 osób na kary od 10 lat więzienia do dożywocia. Kolejny proces wyznaczono na marzec 2027 roku. Ann Lukowiak zwraca uwagę na chroniczny brak sędziów w brukselskim sądzie apelacyjnym – jedna ze spraw czeka na wyznaczenie terminu rozprawy od 2018 roku.