Teleskop Einsteina w Voeren coraz bliżej – Flandria, Holandia i Nadrenia Północna-Westfalia proponują Włochom dwa teleskopy w kształcie litery L

Starania o sprowadzenie jednego z największych europejskich projektów naukowych na pogranicze belgijsko-holendersko-niemieckie weszły w nowy etap. Jak podaje flamandzki nadawca publiczny VRT NWS w piątek 13 listopada 2026 roku, rządy Flandrii, Holandii i niemieckiego landu Nadrenia Północna-Westfalia wysłały list do rządu Włoch. Proponują w nim budowę dwóch teleskopów Einsteina w kształcie litery L – jednego w Voeren (Fourons) w Belgii, przy styku trzech granic, i drugiego we Włoszech.

Czym jest Teleskop Einsteina

Teleskop Einsteina (Einstein Telescope) to zaawansowane, podziemne urządzenie do wykrywania fal grawitacyjnych. Rząd Flandrii od dawna zabiega o to, by powstało w Voeren. O projekt walczą też Saksonia w Niemczech i Sardynia we Włoszech. Ściągnięcie takiej inwestycji naukowej oznaczałoby ogromny impuls gospodarczy dla regionu.

Dwa „L” zamiast trójkąta

Początkowo przy punkcie styku trzech granic w Voeren badano przede wszystkim wariant trójkątny. Saksonia i Sardynia od dłuższego czasu proponowały natomiast dwa teleskopy w kształcie litery L. Niedawno zespół zadaniowy projektu sprawdził, czy kształt L jest możliwy także w Voeren, i teraz ta opcja wydaje się preferowana.

Według premiera Flandrii Matthiasa Diependaele (N-VA) pierwsze wyniki naukowe wskazują, że dwa teleskopy w kształcie L byłyby jeszcze dokładniejsze niż trójkąt. W liście Holandia, Nadrenia Północna-Westfalia i Belgia opowiadają się za teleskopem w Voeren i drugim we Włoszech. „Trójkąt pozostaje jako scenariusz zapasowy” – powiedział Diependaele.

Europejski kompromis

Nie oznacza to jeszcze, że wariant z teleskopami w Saksonii i na Sardynii odpadł. Jak zaznaczył Diependaele, decyzję w tej sprawie musi jeszcze podjąć niemiecki rząd federalny. Według rządu Flandrii system dwóch teleskopów jest europejskim kompromisem, który może zakończyć rywalizację między państwami członkowskimi. Przy teleskopie trójkątnym jego odpowiednik do porównywania wyników powstałby w Stanach Zjednoczonych.

Fizyk Thomas Hertog mówił wcześniej w radiu Radio 2, że w obecnej sytuacji geopolitycznej niezależny model europejski może być ciekawszy. Diependaele studzi te słowa: „Oczywiście nie zapominamy o kontekście geopolitycznym, ale przede wszystkim chodzi o badania podstawowe. Celem nie jest prześcignięcie się nawzajem, tylko znalezienie najlepszego naukowo miejsca dla Teleskopu Einsteina”.