Kto zastąpi króla Filipa, gdy nie będzie mógł rządzić? Zasady regencji w Belgii – regenta wyznaczają połączone izby parlamentu

Norwegia właśnie zmieniła zasady dotyczące regencji, co skłoniło belgijskie media do przypomnienia, jak ta kwestia wygląda w Belgii. Jak podaje flamandzki nadawca publiczny VRT NWS, w Belgii nie ma automatycznie wyznaczonego regenta. Za każdym razem kogoś na to stanowisko muszą wskazać połączone izby parlamentu – Izba i Senat.

Zmiana w Norwegii

Norweski parlament stosunkiem głosów 167 do 0 zmienił konstytucję. Odtąd regentem będzie mogło zostać pierworodne dziecko następcy tronu, jeśli jest pełnoletnie. Regent przejmuje w Norwegii obowiązki głowy państwa, gdy monarcha choruje lub przebywa za granicą. Kilka lat temu kraj miał problem, bo ówczesny król Harald i ówczesny książę Haakon nie byli jednocześnie dostępni – jeden leżał w szpitalu, drugi był za granicą.

Gdy król Filip jest za granicą

W Belgii regent nie jest potrzebny, gdy król wyjeżdża z kraju. Według VRT NWS król Filip podpisuje dokumenty elektronicznie tylko w pilnych przypadkach, a preferowany jest zawsze klasyczny podpis na papierze. Gabinety polityczne znają plany urlopowe króla, by uwzględnić je w harmonogramie prac. Gdy potrzebna jest interwencja, dokumenty trafiają do króla – w 2015 roku Filip zatwierdził we Francji ustawę o podwyższeniu wieku emerytalnego, a dokumenty dotarły na pokładzie lotu zaplanowanego wcześniej w związku z podróżą króla. Za Alberta II do przewozu dokumentów używano samolotów wojskowych, co spotkało się z krytyką.

Trzy sytuacje, w których potrzebny jest regent

Regent jest wyznaczany, gdy król umiera, a jego następca jest niepełnoletni. Gdyby Filip nagle zmarł, regent nie byłby potrzebny, bo następczyni tronu, księżniczka Elżbieta, skończyła niedawno 25 lat. Drugą sytuacją jest niemożność sprawowania władzy przez króla, którą muszą najpierw stwierdzić ministrowie – chodzi na przykład o uwięzienie lub ciężką chorobę, taką jak demencja. Według osób zorientowanych w sprawie wybór byłby wtedy oczywisty i regentką zostałaby Elżbieta. Trzecia sytuacja to nieobsadzony tron, czyli brak monarchy.

Dwóch regentów w historii Belgii

Belgia miała dotąd dwóch regentów. Pierwszym był w 1831 roku baron Erasme Surlet de Chokier, przewodniczący Kongresu Narodowego, który kierował krajem przez prawie pięć miesięcy, do zaprzysiężenia króla Leopolda I. Drugim był książę Karol, który zastępował swojego brata, króla Leopolda III, w czasie tzw. kwestii królewskiej.