Reforma VAT odłożona na lato – koalicja Arizona nie zdołała zamknąć negocjacji w marcu

Belgijski rząd federalny nie wypracuje w połowie marca porozumienia w sprawie brakujących 400-500 milionów euro w budżecie. Jeszcze niedawno zakładano, że partnerzy koalicji szybko przedstawią nowe rozwiązanie po tym, jak Rada Stanu zakwestionowała reformę podatku VAT uzgodnioną pod koniec 2025 r. Obecnie jednak scenariusz ten został odsunięty w czasie. Z nieoficjalnych informacji wynika, że renegocjacje przeniesiono na lato, a napięta sytuacja międzynarodowa – w szczególności konflikt na Bliskim Wschodzie – dodatkowo komplikuje kalendarz polityczny.

Rada Stanu odrzuciła reformę – w budżecie brakuje setek milionów

Pod koniec 2025 r., po długich i wymagających rozmowach, koalicja Arizona uzgodniła projekt reformy VAT. Dokument ten został jednak odrzucony przez Radę Stanu, co doprowadziło do powstania luki w budżecie federalnym szacowanej na 400-500 milionów euro. Początkowo planowano, że partnerzy koalicyjni szybko poprawią projekt i domkną sprawę w ramach zaplanowanej na połowę marca kontroli budżetowej.

Tymczasem sytuacja uległa zmianie. Według informacji z otoczenia rządu nowe negocjacje mają odbyć się dopiero w lipcu, przy okazji szerszych rozmów budżetowych. Premier Bart De Wever zapowiadał już wcześniej, że podczas tych ustaleń konieczne będzie znalezienie dodatkowych oszczędności rzędu 3-4 miliardów euro – zarówno w celu korekty budżetu na 2026 r., jak i przygotowania założeń na 2027 r.

Bouchez ujawnił nowy harmonogram

O przesunięciu rozmów jako pierwszy poinformował przewodniczący partii MR, Georges-Louis Bouchez. W sobotnim wywiadzie dla dziennika “Le Soir” stwierdził, że w marcu nie ma potrzeby zawierania nowego porozumienia. Budżet ma zostać przyjęty w obecnej formie, mimo istniejących braków, a koalicja zamierza wypracować rozwiązania do lata. Jak się okazuje, taka koncepcja od kilku dni krążyła już wśród partnerów koalicji Arizona. Partie N-VA i MR wydają się w tej sprawie mówić jednym głosem.

Vooruit i CD&V wolą szybsze rozwiązanie

Nie wszystkie ugrupowania tworzące rząd popierają jednak odłożenie decyzji. Wicepremier i minister spraw społecznych Frank Vandenbroucke z Vooruit sygnalizuje, że jego partia opowiada się za szybkim zamknięciem negocjacji, najlepiej w ciągu najbliższych tygodni. Podobne stanowisko jeszcze niedawno prezentował minister budżetu Vincent Van Peteghem z CD&V. Z kolei Les Engagés podkreśla, że kwestia przesunięcia rozmów na lato nie była formalnie omawiana na posiedzeniu wąskiego gabinetu ministerialnego (kern). Według tej partii po opinii Rady Stanu przyjęto założenie, że porozumienie zostanie osiągnięte podczas marcowej kontroli budżetowej.

Kolejna luka budżetowa i niepewność gospodarcza

Mimo tych zastrzeżeń coraz bardziej prawdopodobny wydaje się scenariusz letni. Dodatkowym argumentem jest pojawienie się kolejnego niedoboru w finansach publicznych – niektóre zaplanowane reformy, dotyczące m.in. emerytur oraz polityki azylowej i migracyjnej, przynoszą niższe wpływy, niż pierwotnie zakładano. Szacuje się, że ta dodatkowa luka wynosi około 800 milionów euro, co wzmacnia potrzebę kompleksowego porozumienia budżetowego w lipcu.

Na sytuację wpływa również kontekst międzynarodowy. Konflikt na Bliskim Wschodzie oddziałuje na agendę rządu federalnego, przede wszystkim ze względu na możliwe skutki gospodarcze, takie jak wzrost cen paliw i gazu. Zmienne otoczenie może przełożyć się na parametry budżetowe i priorytety polityczne, co skłania rząd do ostrożności. Jak wskazuje jedno ze źródeł z kręgów liberalnych, zmienianie zasad opodatkowania konsumpcji w okresie tak dużej niestabilności wydaje się obecnie ryzykowne.