Drugi filar emerytalny odgrywa istotną rolę w zabezpieczeniu finansowym osób pracujących w Belgii, zarówno pracowników najemnych, jak i osób prowadzących działalność na własny rachunek. To dodatkowe świadczenie ma uzupełniać ustawową emeryturę z pierwszego filaru i stanowić finansową poduszkę po zakończeniu aktywności zawodowej. Z danych belgijskiego urzędu nadzoru nad rynkami finansowymi FSMA wynika, że na dzień 1 stycznia 2025 r. emeryturę dodatkową gromadziło 4 562 000 osób, czyli około 78 procent ludności aktywnej zawodowo. Średnia wartość wypłacanego kapitału wynosiła 71 631 euro, jednak liczba ta maskuje bardzo duże nierówności między poszczególnymi grupami.
Pracownicy najemni filarem systemu
Raport FSMA „De tweede pensioenpijler in beeld” pokazuje, że drugi filar emerytalny pozostaje przede wszystkim domeną pracowników najemnych. Aż 86 procent uczestników systemu gromadzi prawa emerytalne wyłącznie jako pracownicy. Siedem procent stanowią osoby samozatrudnione, a kolejne siedem procent to osoby łączące pracę najemną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Choć udział samozatrudnionych w systemie stopniowo rośnie, drugi filar nadal w największym stopniu opiera się na składkach odprowadzanych w ramach zatrudnienia.
Jednorazowa wypłata jako standard
Zdecydowana większość świadczeń z drugiego filaru jest wypłacana jednorazowo. Aż 99 procent beneficjentów otrzymuje zgromadzony kapitał w jednej transzy w momencie przejścia na emeryturę. Średnia wypłata wynosi 71 631 euro, jednak różnice między poszczególnymi grupami są bardzo wyraźne. Mężczyźni otrzymują średnio 92 101 euro, podczas gdy kobiety jedynie 40 313 euro, czyli ponad dwukrotnie mniej. Ta dysproporcja odzwierciedla różnice w przebiegu kariery zawodowej, poziomie wynagrodzeń oraz przerwach w zatrudnieniu.
Ogromne różnice zależne od statusu zawodowego
Jeszcze większe kontrasty widoczne są przy porównaniu poszczególnych statusów zawodowych. Samozatrudnieni pełniący funkcje kierownicze w przedsiębiorstwach dysponują średnio kapitałem emerytalnym sięgającym 187 734 euro. Dla porównania, pracownicy objęci sektorowymi planami emerytalnymi otrzymują przeciętnie jedynie 4 509 euro. Oznacza to różnicę przekraczającą czterdziestokrotność, co jasno pokazuje, jak silnie wysokość emerytury dodatkowej zależy od pozycji zawodowej i możliwości regularnego odkładania składek.
Skrajności między najniższymi a najwyższymi świadczeniami
Dane FSMA ujawniają również ogromne rozpiętości pomiędzy najniższymi a najwyższymi zgromadzonymi kapitałami. Dziesięć procent uczestników z najniższymi emeryturami dodatkowymi otrzymuje średnio zaledwie 143 euro. Z kolei dziesięć procent osób z najwyższymi świadczeniami dysponuje przeciętnym kapitałem na poziomie 488 756 euro. Oznacza to różnicę sięgającą kilku tysięcy razy, co podkreśla silne nierówności w ramach tego samego systemu.
Wczesne oszczędzanie kluczowe dla wysokości świadczenia
Drugi filar emerytalny pozostaje ważnym narzędziem budowania bezpieczeństwa finansowego na starość, jednak jego efektywność w dużej mierze zależy od długości kariery zawodowej oraz poziomu i regularności składek. Dane FSMA pokazują, jak istotne jest wczesne rozpoczęcie oszczędzania na emeryturę dodatkową. Jednocześnie uwidaczniają one znaczące różnice pomiędzy grupami zawodowymi i dochodowymi, które sprawiają, że dla części osób drugi filar stanowi realne wsparcie, a dla innych jedynie symboliczny dodatek do emerytury ustawowej.
