Trybunał Konstytucyjny utrzymał belgijską ustawę o pracy seksualnej – umowa o pracę z prawami socjalnymi zostaje, organizacje podzielone

Belgijska ustawa, która pozwala osobom świadczącym usługi seksualne pracować na podstawie umowy o pracę, pozostaje w mocy. Jak podaje publiczny nadawca RTBF w czwartek 12 listopada 2026 roku, Trybunał Konstytucyjny (Cour constitutionnelle) odrzucił skargę dziewięciu stowarzyszeń przeciwko ustawie z 3 maja 2024 roku, która stworzyła ramy prawne dla pracy seksualnej. Ustawa zostaje utrzymana w obecnym kształcie, a orzeczenie wywołało skrajnie różne reakcje.

Co daje ustawa

Przepisy weszły w życie 1 grudnia 2024 roku. Pozwalają osobom pracującym w tej branży korzystać z umowy o pracę z pełnymi prawami socjalnymi: ubezpieczeniem zdrowotnym, emeryturą, urlopem macierzyńskim i chorobowym. Pracodawcą nie może zostać osoba skazana za handel ludźmi, a w miejscach pracy obowiązują ścisłe zasady higieny i bezpieczeństwa. Pracownik ma prawo odmówić klientowi, odmówić konkretnej czynności lub przerwać ją w dowolnym momencie.

Pracodawca działający zgodnie z ustawą nie jest uznawany za sutenera. Trybunał uznał, że takie rozwiązanie jest zgodne z międzynarodową konwencją z 2 grudnia 1949 roku o zwalczaniu handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji, właśnie dzięki gwarancjom i warunkom zapisanym w ustawie. Sędziowie podkreślili, że „godność ludzka” to pojęcie etyczne, które można ujmować na różne sposoby, a poprawa praw socjalnych może służyć jej ochronie. Prawo do samostanowienia osób pracujących musi być jednak zagwarantowane w każdej chwili, a pracodawca nie może czerpać z ich pracy „nienormalnej” korzyści. Pojęcia tego nie doprecyzowano, więc jego ocena będzie należeć do sądów w konkretnych sprawach.

„Zwycięstwo” i „rozczarowanie”

Stowarzyszenie Utsopi, które popiera ustawę, mówi o zwycięstwie. Jego przedstawiciel Daan Bauwens podkreśla, że przepisy otwierają drogę do zabezpieczenia społecznego, emerytury, urlopu macierzyńskiego i zasiłku dla bezrobotnych, a uznanie zgodności z konwencją nazywa „historycznym krokiem”.

Zupełnie inaczej ocenia to stowarzyszenie Isala, jedno z dziewięciu, które złożyły skargę. Jego dyrektorka Mireia Crespo uważa, że orzeczenie jest oderwane od rzeczywistości, a gwarancje, takie jak prawo do odmowy przy umowie o pracę, są „czysto teoretyczne”. Według niej w praktyce niemal zawsze występuje przymus – fizyczny, psychiczny lub ekonomiczny. Jak mówi, przez ponad dziesięć lat pracy w terenie żadna kobieta nie poprosiła stowarzyszenia o umowę o pracę w prostytucji, a większość osób, którym pomaga, to migrantki w trudnej sytuacji.